5 soruda petrolün fiyatı nasıl -37.63 dolara düştü? Bunun vatandaşa bir yararı olacak mı?

1) Petrolün fiyatı nasıl -37.63 dolara düştü?

Eksiye düşen akaryakıt istasyonundaki benzinin, motorinin fiyatı değil, Mayıs teslim Garp Teksas petrolünün vadeli fiyatı.

2) Teksas, Meksas… Petrolün fiyatı eksiye düştü mü, düştü… Nasıl oldu bu?
Şöyle oldu: Koronavirüs salgını patlayınca beşerler meskenlerine kapandı, yollar boşaldı. Fabrikalar durdu. Haliyle kimse petrol almaz oldu.
Aslında Koronavirüs salgınından evvel, Rusya ile OPEC üyesi devletler petrol üretimini kesmekte anlaşamayınca fiyatta esasen şok düşüşler görülmüştü. Koronavirüs öldürücü darbeyi vurdu.
Petrol talebi bıçakla kesilince daha evvel üretilip tankerlere yüklenmiş petrole ne oldu? Denize dökülecek değil ya, depolara konuldu. Depolar, tankerler petrolle dolup taştı. Amerika’ya petrolün giriş noktası olan Oklahoma’nın Cushing kentindeki depolar daha 10 Nisan’da yüzde 72 doluydu. Mayıs’ta gelecek petrolü koyacak depo kalmadı. Bu nedenle depolama maliyeti çok yükseldi. Mayıs teslim petrol kontratı almak, çok yüksek depolama maliyetini göze almak demekti. İşte bu nedenle elinde Mayıs vadeli petrol kontratı olanlar, “Üste para vereyim, kâfi ki petrolü benden alın” diye feryat etti. Mayıs vadeli petrolün fiyatı -37.63 dolara işte bu türlü düştü.

3) Artık isteyen -37.63 dolara petrol alabilir mi?
Amerika’da Mayıs’ta teslim edilecek petrolü koyacak deponuz varsa, evet. Yukarıda anlattığımız üzere bu fiyat, Mayıs’taki depo sıkışıklığıyla ilgili bir hadise. Haziran’da şimdilik bir sorun yok. Türkiye’nin kullandığı Brent petrolün Haziran vadeli fiyatı 20 dolar civarında.

4) En azından Mayıs ayında petrolü bedavaya alabilecek miyiz?
Heyhat, maalesef! Zira Türkiye Teksas petrolünü kullanmıyor. Teksas petrolünün fiyatı Amerika’yı ilgilendiriyor. Hakikaten Trump, petrol fiyatlarındaki tarihi düşüş sonrasında ulusal stokları koymak için 75 milyon varil sipariş vereceklerini söyledi. Türkiye’nin bu türlü bir bahtı yok zira biz Brent petrolünü kullanıyoruz. Onu da Akdeniz-İtalya piyasasında oluşan fiyatıyla ithal ediyoruz. Brent’in fiyatı da düştü fakat dediğimiz üzere Haziran fiyatı yeniden de 20 dolar civarında.

5) Teksas petrolü kullansak Mayıs’ta bedavaya kullanabilecek miydik?
O da mümkün değil, çünkü Türkiye vergi yükü nedeniyle petrolün en pahalı olduğu memleketler arasında. Bir litre benzinde 2 lira 97 kuruş ÖTV ve KDV yükü var. Bir litre motorinde ise vergi yükü 2 lira 41 kuruş… Yani petrol 0 dolara inse bile bizim istasyondan 3 liradan aşağı alma bahtımız yok.