Bankalar neden kredi vermiyor sorusuna cevap: Devlete borç vermekten para kalmıyor

Bankaların 2019 yılı yekun kredi meblağları üzerinde yapılan inceleme, toplanan 50.9 milyar dolarlık yeni mevduatın yalnızca 1 milyar dolarının kredilere gittiğini ortaya koydu. En çarpıcı nokta, yalnızca kişisel bankaların değil kamu bankalarının da, kasalarına giren paranın küçük bir kısmını krediye çevirmiş olmaları…

Bankaların 2019 yılında verdikleri kredileri dolar bazında inceleyen Paramedya müellifi Erol Taşdelen, yekun kredi hacminin 2019 umumunda yalnızca 1 milyar dolar arttığını ortaya çıkardı. Taşdelen’in incelemesine nazaran 2019 yılının başında 446.6 milyar dolar olan banka kredileri yıl ahir 447.6 milyar dolara çıktı. Tıpkı devirde bankalardaki mevduat ise 382.7 milyar dolardan 433.6 milyar dolara yükseldi. Yani mevduat 50.9 milyar artarken krediler yalnızca 1 milyar dolar arttı.

2019 yılında kamu bankalarının verdiği krediler yüzde 6.9 artışla 188.1 milyar dolardan 201 milyar dolara çıktı. Bu devirde yerli şahsi bankaların kredileri yüzde 5.3 küçülerek 144.5 milyar dolardan 136.9 milyar dolara indi. Yabancı varlıklı bankaların kredileri ise yüzde 3.8 küçülerek 109 milyar dolara geriledi.

Dikkat alımlı olan nokta, kamu bankalarının mevduatlarda sağladıkları artışın küçük bir kısmını kredi alarak vermiş olması. Taşdelen’in incelemesine nazaran mevduatlarda sağlanan artışın yüzde 60’ı kamu bankalarına gitti ve bu bankalardaki mevduatlar 29.8 milyar dolar arttı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bankalara daha ziyade kredi verme daveti yaptığı periyotta kamu bankaları bu paranın yalnızca 12.9 milyar dolarını kredilere ayırdı. Yani kasalarına giren paranın kıymetli bir kısmını sair yerlerde kullandı.

Evet banka mevduatlarında sağlanan 50.9 milyarlık artış nereye gitti? Bu soruya Erol Taşdelen, akla gelen birinci karşılığın devlet iç borçlanma senetleri olduğu karşılığını veriyor. Bu, bankalar devlete borç verdiği için hususî kesime çok çokça para kalmadığı mealine geliyor.

Taşdelen, detaylı bir karşılık verebilmek için bankaların bu yılın birinci 3 ayına ait mali olgularının açıklanmasını beklemek gerektiğini belirtiyor…