“Bazı hapishanelerde sıcak ve arı su verilmiyor, bir maske 17 liraya satılıyor”

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Hukuk ve İnsan Hakları Encümeni üyesi, İstanbul Milletvekili Züleyha Gülüm, Koronavirüs salgını nedeniyle cezaevlerinde yaşanan sıkıntılara dikkat çekmek için basın içtiması düzenledi. Cezaevlerinde hijyen ve arilik gereçlerinin sağlanmadığını belirten Gülüm, sıcak ve duru suya erişimde önemli sorun olduğunu söyledi. Tutuklama önleminin istisnai olduğunu hatırlatan Gülüm, risk kümesinde olan tutukluların çabucak tahliye edilmesi gerektiğini kaydetti.

İnsan Hakları Derneği (İHD), Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD), Med Tutuklu ve Hükümlü Aileleri Hukuksal ve Dayanışma Dernekleri Federasyonu (MED TUHAD-FED) ve Özgürlük İçin Hukukçular Derneği’nin (ÖHD) yayınladığı “KOVID-19 Hapishane İzleme Haftalık Bülteni”nde mahal verilen sorun ve tekliflere de değinen Gülüm, infaz düzenlemesini de eleştirdi.

“Hijyen eseri yok, dezenfeksiyon göstermelik”

Züleyha Gülüm, hapishanelerde yaşananlardan şu örnekleri verdi:

“Cezaevlerinde önemli bir dezenfektan meşakkati yaşanıyordu. Birtakım cezaevlerinde dezenfeksiyon ya hiç yapılmadı ya da göstermelik yapılmış. Kimi cezaevlerinde hijyen eserleri ya hiç verilmemiş ya da hudutlu sayıda verilmiş.

“Bu eserler kimi cezaevlerinde fahiş fiyatlarda satılıyor ya da mahkumlar bunları kantinlerden almak istediklerinde kalmadı denilerek satış dahi yapılmıyor.

“Birçok cezaevinde mahkumlar havalandırmaya çıkarılmıyor. Maske ve eldiven dağıtımları yok. Birtakım cezaevlerinde ilaçlama için gelenlerin girmeleri ile çıkmalarının bir dakikayı bulduğu münasebetiyle bu kadar kısa vadede nasıl bir dezenfekte süreci yapılabildiğini mahpuslar soruyor.

“Koğuşlar çok kalabalık. Birtakım cezaevlerinde yalnızca likit el sabunu dağıtılıyor, ıslak mendil, kolonya, eldiven üzere materyaller ise verilmiyor.

“Bazı cezaevlerinde sıcak suya erişimde önemli problem var, kimi cezaevlerinde nezih içme suyu bulmak sorun. Zira musluklardan akan sular kirli.”

“Sıcak ve ak su verilmiyor, bir maske 17 lira”

“Düzce T Tipi Örtülü Hapishanesindeki mahpuslar sıcak suyun ve saf suyun verilmediğini, kantinden aldıkları sabunun bile ellerinden alındığını, hasta şahısların revire ya da hastaneye kaldırılmadığını belirtiyor.

“Kandıra 2 Nolu F Tipi Cezaevinde aklık materyali olarak yalnızca salgının birinci devirlerinde bir kalıp sabun verilmiş. Arilik ve hijyen gereçleri verilmemiş.

“Dezenfektanlar fiyat karşılığı kantinden temin ediliyor. Tıpkı hengamda çok pahalı ve berbat, nitekim dezenfekte işlevi gören materyaller değil.

“Eldiven kantinde bulunmuyor, bir adet maske 17 TL’ye satılıyor. O yüzden cezaevlerinde aklık yapılamıyor; revir ve sevkler askıya alınmış durumda.”

“Tutuklama istisnadır, cezaevleri boşaltılmalı”

Gülüm, sorunun tahliline dair de şu teklif ve talepleri anlattı:

“Cezaevlerinde yaşanan bu sıkıntıların aslında tahlili çok net ve malûm. Bu bahiste birinci yapılması gereken şey İnfaz Yasasında yaratılan eşitsiz ayrımcı düzenlemenin bir an evvel son bulması, Meclis’in acilen toplanması ve yeni bir düzenleme ile tüm siyasi mahpusların acilen tahliye edileceği bir düzenlemenin yapılması gerekiyor.

“Ağır hasta mahpusların 60 yaş üstü olanların, gebe evlatlı hatunların ve mahsusen evlat tutuklu ve hükümlülerin bir an evvel özgür bırakılması gerekiyor. Tekrar adil yargılanma talebiyle vefat orucunda olanların münhasıran risk kümesinde olması nedeniyle taleplerinin kabul edilerek bir an evvel hür bırakılmaları gerekiyor. Tutuklama istisnadır, isimli denetim teknikleri uygulanarak cezaevleri boşaltılmalı.

“Acilen paklık gereçlerinin sağlanması ve bunun fiyatsız sağlanması gerekiyor. Zira mahpuslardan fiyat talep etmek aslında onların bu sıhhat hakkından mahrum olması manasına gelmektedir.

“Ortak tasarruf sahalarının her gün dezenfekte edilmesi gerekiyor, koğuşların sistemli olarak temizlenmesi gerekiyor; vitamin takviyesi yapılması, istikrarlı beslenmenin sağlanması bilhassa acil taleplerden bir tanesi.

“Hijyen kurallarına hapishaneye girecek her kişi açısından dikkat edilmesi gerekiyor. Kim girerse girsin bu tedbirlerin sıkı tutulması gerekiyor. Mahpuslarla çalışan tüm hizmetlilere esirgeyici giysi materyal temin edilmesi bilhassa risk kümesinde olan çalışanlar başta olmak üzere hapishane çalışanlarının çalışma koşullarının da düzeltilmesi gerekiyor.”