Contagion (Salgın) sinemasının danışmanı virolog Dr. Lipkin: Koronavirüsün son salgın olduğunu düşünmüyorum, daha ölümcül virüsler çıkabilir

Koronavirüs salgınıyla bir arada en çok izlenen sinemalar arasında Contagion (Salgın) sineması de mahal aldı.

Sinema 2011 yılında gösterime girdi. Asya’da hayvanlardan kişilere geçerek ortaya çıkan ve tüm yerküreye yayılan bir salgını mevzu edinen sinemaya danışmanlık yapan 67 yaşındaki virolog Profesör Tabip Ian Lipkin, Financial Times gazetesine verdiği röportajda bugünkü durum için “Başımız belada” diyor.

Ian Lipkin, Columbia Üniversitesi Enfeksiyon ve Bağışıklık Merkezi Başkanlığı’nı da yürütüyor. Lipkin’e nazaran gelecekte benzeri ölümcül virüsler yine ortaya çıkacak.

Hükümetlerin attığı yanlış adımların koronavirüsün dert verici kademede yayılmasında rol oynadığını söyleyen Lipkin, birçok memlekette uygulanan sokağa çıkma önlemleri ve karantina pratiklerine atfen “Saklandığımız bölgeden çıkmak sıkıntı olacak” diyor.

Lipkin, Columbia Üniversitesi’ndeki ekibiyle birlikte koronavirüsün çıkış sebeplerini, Covid-19 testlerini, marazın önlenmesi ve tedavisi için prosedürleri inceliyor.

Çalışmaları sırasında kendisi de Covid-19’a yakalanan Lipkin, çalışmalarına altı hafta ara vermek zorunda kaldığını söylüyor.

Dr. Lipkin, yeni koronavirüs salgınından birinci başta, virüsün birinci görüldüğü Aralık ortası civarında, Çin’deki ilişkileri aracılığıyla haberdar oldu.

Ocak ayı başında Çinli mevkidaşlarına, araştırmalara yardımda bulunmak için virüsün genetik dizilimini yayınlamaları ikazında bulundu, Lipkin ayrıyeten Çin’de aralarında Başbakan Li Keqiang’ın da bulunduğu üst seviye Çinli yetkililerle görüştü.

Şubat başında ABD’ye dönen Dr. Lipkin, kendisini karantinaya aldı ancak çoktan Covid-19’u kapmıştı.

İş arkadaşları Dr. Lipkin’e hastaneye gitmesi tavsiyesinde bulundu ancak Amerikalı virolog meskende, kimilerinin koronavirüs tedavisinde de işe yaradığını söylediği sıtma ilacı hidrosiklorokin kullanarak kendi kendini tedavi etmeyi tercih etti.

Steven Soderbergh’in yönettiği, senaryosunu Scott Burns’ün yazdığı Contagion’a (Salgın) danışmanlık yapan Dr. Lipkin, sinema gösterime girdiğinde Amerikan Salgın Illetler Denetim ve Tedbire Merkezi’ne (CDC) müracaatların da büyük orantıda arttığını ve sinemanın birçok insanda salgın marazlarla ilgili çalışmalara katılmaya teşvik ettiğini söylüyor.

‘Filmde yetkililer daha süratli davrandı’

Fakat sinemada yetkililerin, şimdiki hükümetlere kıyasla salgınla uğraşta daha süratli davrandığı görülüyor.

Financial Times’a konuşan Dr. Lipkin “Biz (ABD’de) en başlarda çok yavaş davrandık. İngiltere de o denli. Bu devletlerdeki halklar bedelini ödedi” dedi ve tesirli, süratli test yapılamaması, artan vefat rakamlarının gereğince takip edilmemesini de eksiklikler arasında saydı.

Dr. Lipkin’e nazaran ABD’deki en büyük zorluklardan biri verilen tavsiyelerdeki tutarsızlıklar.

ABD Lideri Donald Trump tecrit, karantina ve sokağa çıkma kısıtlamaları pratiklerine karşı çıkıyordu ve Amerikan iktisadının Paskalya Bayramı’na kadar tekrar açılacağı lafı veriyordu. Trump başkaca, ABD’nin üst seviye koronavirüs danışmanı Dr. Anthony Fauci’yi de kovacağı işaretini verse de sonradan geri adım attı.

Profesör Lipkin ise Dr. Fauci’yi ‘kahraman’ olarak tanımlıyor.

Her ne kadar ABD’de eyaletler kendi yerlerinde aldıkları kuralları tatbik salahiyetine sahip olsalar da Dr. Lipkin’e nazaran “ulusal liderlik kademesinden de tavsiyelere muhtaçlıkları var.”

Lipkin, ABD’de birçok televizyon kanalına çıkıp tecrit pratiklerinin uzatılması, çok sayıda sıhhat hizmetlisinin istihdam edilmesi ve iktisat yine açıldığında da temasın azaltılması, takip edilmesi davetlerinde bulunuyordu.

Profesör Lipkin, “Bu işin daha ne kadar yayılacağını hiç kimse bilmiyor. Yerkürenin üçte birine de yayılabilir, tüm yerküre nüfusuna da yayılabilir. Biz sırf rakamlar üzerinden spekülasyonlar yapıyoruz” diyor

Trump’ın virüs için ‘Çin virüsü’ tabirini kullanmasına da reaksiyon gösteren Profesör Lipkin, Covid-19 salgınının yabancı düşmanlığını tetiklememesi gerektiği ikazında da bulunuyor:

“Bunların hiç biri öfke yahut milliyetçilik … ile çözülmeyecek. Bunlar, global tahliller gerektiren global sorunlar” diyor.

Profesör Lipkin, Çin’deki çalışmaları nedeniyle iki nişan kazanmıştı. Sars salgını devrinde de Çin’e danışmanlık yapan Lipkin’in memleketteki sıhhat etraflarıyla de kontakları kuvvetli.

BBC Contagion sinemasından bir kare

Aşının tedavideki ehemmiyetine dikkat çeken Profesör Lipkin, hızlandırılmış programlara ehil gayret gösterilmesi durumunda, umumide aşı gelişiminde görülen 18-24 aylık vadeyi beklemeye de gerek olmayabileceğini söylüyor:

“İnsanlar bir yıldan kısa bir vadede geliştirilebileceğini söylüyor, bu çok büyük bir değişim olur.” Profesör Lipkin, aşının geliştirilmesi durumunda da gerekli yönetmelikler ve onayların alınmasının da şiddetli bir süreç olabileceğini söz ediyor.

Profesör Lipkin artık Çinli araştırmacılar ile, salgının hastalar Vuhan’a ulaşmadan evvel de var olup olmadığını anlamak için kan bankalarında süreci geçen kan örnekleriyle antikor testleri yapıyor.

Virüsün hayvan pazarından çıktığına inanan Profesör Lipkin, birinci vakanın görülmesinden evvel virüsün hayvandan kişiye ‘defalarca atladığını’ düşünüyor.

Mers de Sars da sırasıyla 2012 ve 2003’te hayvanlardan kişilere geçmişti.

Lakin Prof. Lipkin’e nazaran araştırmalarının ahir hangi bulguları elde ederlerse etsinler, gelecekte daha zararlı virüsler tekrar ortaya çıkabilir. Financial Times röportajında Lipkin “Bunun son salgın olduğunu düşünmüyorum” diyor.

Contagion sineması ‘psikolojiye yeterli geliyor’

Contagion sineması birçokları için tanınan kültürde salgın yaşanacağı telaşlarının bir uyarısı üzereydi.

İzlenme nispetleri son periyotta artan sinema birtakım psikologlara nazaran de bugün yaşananları kabullenmek ve anlamak için de yararlı olabiliyor.

Insider.com’a konuşan Medya Psikoloji Araştırma Merkezi’nden Dr. Pamela Rutledge, sinema için “Yalnız olmadığımızı hissettiriyor. Bu tip hikayelerde bir tahlil olduğu anlaşılıyor. Hasebiyle korkularımızı bir bakıma bu türlü söz edebiliriz. Zombi sinemaları olsun, ya da Contagion üzere sinemalar olsun, birçok tasayı tetikliyor fakat ahir tahlile kavuşuyor” diyor.

Fielding Graduate University’de de ders veren Dr. Rutledge, ruh sıhhati açısından koronavirüsle savaş etmenin kolay olmadığını, zira tsunami felaketleri ve ya 11 Eylül taarruzları üzere görünenlerin tersine ‘görünmez bir tehdit’ oluşturduğunu söylüyor.

Tehlikeyi görememenin de durumun denetim altına alınamadığı tasasını doğurduğunu söz eden Dr Rutledge, bu tehdide karşı çevre ara tatbikinin da birçoklarına ‘doğal gelmediğini’ anlatıyor.

Dr. Rutledge Contagion üzere sinemaların kıymetine ait de “Filmler artık bize sabit bir mevcudiyet sağlıyor. Bir kapanış, son yaratıyor” diyor.

  • Contagion: Koronavirüs salgınını iddia edip etmediği tartışılan 2011 imalatı sinema
  • Koronavirüs günlerinin tanınan sineması ‘The Platform’ direktörü BBC’ye konuştu: ‘Bu toplumsal bir öz tenkit filmi’
BBC
  • BİLMENİZ GEREKENLER – Koronavirüs nedir?
  • TÜRKİYE’DE SON DURUM – Hangi tedbirler alındı?
  • HÜKÜMET TAVSİYESİ NE? – Sıhhat Bakanlığı’nın koronavirüsten korunma tavsiyeleri
  • COVID-19 VE GERÇEKLER – Koronavirüs hakkında inanmamanız gereken hurafeler
  • SİZ NE YAPABİLİRSİNİZ? – Koronavirüsten nasıl korunursunuz?
  • KORONAVİRÜS HARİTASI – Salgında son durum ne?
  • PANDEMİ NEDİR? – Pandemi nedir, devletleri nasıl tesirler?