DİSK: Sendikasız emekçiler Covid-19'un yarattığı tehlikeler önünde külliyen savunmasız

Türkiye Devrimci Personel Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından yapılan Sendikalaşma Araştırması’na nazaran,  Covid-19 salgını da önemli ekonomik ve toplumsal tahribata yol açıyor. DİSK’ten yapılan açıklamada, “Sendikasız personeller Covid-19’un yarattığı tehlikeler önünde külliyen savunmasız” denildi. 

DİSK-AR araştırmasına nazaran 14 milyon 576 bin personel hiçbir sendikal himayeye sahip
değil. 

Açıklamada, “İşçilerin yüzde 90’ı sendikasız: Türkiye’de yekun 15 milyon 799 bin personelin 14 milyon 104 bini rastgele bir sendikaya üye değildir. Tüm emekçiler arasındaki en savunmasız küme olan kayıt dışı çalışanlar dahil edildiğinde ise fiili sendikalaşma nispeti yüzde 12,14’tür. Personellerin yüzde 92’si toplu iş mukavelesi kapsamında değil: Türkiye’de yekun 15 milyon 799 bin emekçinin yalnızca 1 milyon 229 bini toplu iş akdinden yararlanıyor. Personellerin yüzde 92,22’si toplu iş bağıdı kapsamı dışındadır. Toplu iş kontratı kapsamı dışındaki personel 14 milyon 953 bin personel salgına karşı daha önemli bir tehdit altındadır. Ocak 2020’de toplu iş kontratı kapsama orantısı yalnızca yüzde 7,8’dir.” tabiri kullanıldı. 

Açıklamada şunlar kaydedildi: 

Sendika üyesi personeller de toplu iş akitsiz: Bakanlık donelerine nazaran 1 milyon 918 bin sendika üyesi olarak gözükse de bunların 727 bini (yüzde 39’u) toplu iş mukavelesi kapsamında değildir. Toplu iş mukavelesinden yararlanan üye sayısı 1 milyon 132 bindir. 589 bin personel sendika üyesi olduğu halde toplu iş mukavelesinden yararlanamamaktadır.Yeni sendika üyelerinin dağılımında büyük bir dengesizlik kelam konusu.

2013 ve 2020 arasında sendika üyeliğinde 916 binlik artış yaşandı. 916 bin çalışanın 500
bini Hak-İş’e, 309 bini Türk-İş’e, 85 bini DİSK’e üye sendikalara üye olmuştur. Bu
tablo Hak-İş’in kamu taşeron emekçilerinin ve kamu emekçilerinin sendikalaşması sırasında siyasal iktidar tarafından korunup kolladığını göstermektedir. İş kollarına nazaran sendikalaşma:

İnşaat, turizm ve büro iş kolu en düşük sendikalaşma nispetine sahip iş kollarıdır. 2019’da en çokça iş cinayetlerinin yaşandığı 2. iş kolu olan ve Covid-19’un en yaygın olarak görüldüğü inşaatta ise
sendikasızlaşma devam etmektedir. En çokça sendikalaşma nispetine sahip birinci üç iş kolu, umum işler, savunma ve güvenlik ile banka, finans ve sigortadır. 2013-2020 arasında en ziyade sendikalaşan çalışanın bulunduğu iş kolu sıhhat ve içtimaî hizmetler olurken sendikalaşmanın azaldığı tek iş kolu avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık oldu.