HDP Küme Başkanvekili Oluç: İktidar, salgına 15 Temmuz üzere Allah’ın lütfu olarak bakıyor

HDP Küme Başkanvekili Saruhan Oluç, iktidarın Koronavirüs salgınına tıpkı 15 Temmuz darbe teşebbüsü üzere “Allah’ın lütfu” olarak baktığını, bu periyodu fırsat bilerek totaliterleşmeye dönük adımlar attığını söyledi. HDP’li vekillerin büyük kısmının İnfaz paketi oylaması sırasında Meclis’te bulunmamasına yönelik muahezeleri yanıtlayan Oluç, 23 Nisan ve 1 Mayıs’ta çevre aralığa dikkat edilerek hareket yapılması ihtimali için, “Bizim İçişleri Bakanı her halükarda polislere saldırın buyruğu vereceği için çok mümkün değil” tahlilini yaptı.

Oluç, internet üzerinden gerçekleştirdiği sohbet içtimasında, soruları yanıtladı. Oluç, TBMM Yöneticisi Mustafa Şentop’un, 23 Nisan hususî oturumu ile ilgili “Cumhurbaşkanı’nın gelmeyeceği, umumi yöneticilerin da katılmamasının uygun olacağı yanındaki açıklamaları konusunda, HDP’nin eş yönetici seviyesinde oturuma katılacağını belirterek, şunları söyledi:

“23 Nisan hususî oturumunda bizden Eş Liderimiz Mithat Sancar konuşacak. Eş liderler seviyesinde iştirak olacak. Ayan bir sayıda milletvekili ile iştirak olacak. Vekillerimizin değerli bir kısmı kesimlerde. Nahiyeden araçla gelmeleri çok kuvvetli oluyor. Toplumsal uzaklık de korunamıyor. Esas itibariyle Ankara ve İstanbul’da olan arkadaşlar katılacaklar. Kimse engelleyemez vekillerin oraya gelmesini. TBMM Başkanı’nın sonradan düzeltmesi güzel olmuş. Her küme da esasen kendi vekillerini düşünüyor. Vekillerin dokunulmazlıkları virüse karşı değil. Herkes dikkat ediyor. Kendi kümesindeki riskli olanları, kronik hasta olanları koruyor herkes. Tekrar de âlâ niyetli bir ihtar yaptığını düşünüyoruz.”

“100 yılda ne yapılmadıysa o yapılmalı”

Oluç, HDP’nin kurucu meclis ve yeni anayasa davetlerinin anımsatılması üzerine de şunları kaydetti:

“Bu yıl Meclis’in açılışının 100. yılı. Bu periyoda denk gelmesi talihsizlik. Ancak salgını kast etmiyorum. Aslında, yasamanın gücünün arttığı, demokratik bir pratiğin, cumhuriyetin bütün kurumlarıyla varlığını sürdürdüğü, demokratik bir anayasanın olduğu, bütün farklı kimliklerin, kültürlerin kendilerini rahatça tabir edebildikleri bir Meclis olsun isterdik. 100. yılda bunun çok çok geçmişine düşmüş durumdayız. Kuvvetler ayrılığının tek bireye bağlandığı, yasamanın yürütmenin tahakkümüne bırakıldığına baktığımız hengam yüzüncü yılın, talihsiz bir periyoda denk geldiğini düşünmek lazım. Tabi 100 yılda ne oldu da bu duruma gelindi diye sormak gerekiyor. Önümüzdeki devir için baktığımızda olması gereken, 100 yıl boyunca olamamış olanlardır. Demokratik anayasaya gereksinim olduğu çok aşikâr lakin bunu bu Meclis’in bu bileşimde yapamayacağı da çok zahir. Çıkartılan maddelere baktığımızda da bunu görüyoruz.

“Salgın tedbirleri konusunda yer bölgelerine yönelik eşitsizlik var”

Oluç, HDP’nin salgınla ilgili çalışmaları ve tespitlerini açıklarken, şunları söyledi:

“İki örnek vermek istiyorum. Meclis’te de lisana getirdik. Bize gelen doneler önemli datalar. Yer açısından bakacak olursak, orada test sayılarının son kademe düşük olduğunu söz ettik. Bunun eşitsizlik olduğunu söyledik. İktidar partisi itiraz etti. Sayıların gerçek olmadığını söyledi. Diyarbakır’a 1335 test yapıldığını söylediler sonra. Koskoca Diyarbakır’a. Van, Batman, Mardin üzere alanlar için de makbul söylediğim. Oralardan gelen olgular, vilayet sağlıktan ve vekillerden gelen haberler çok önemli bir eşitsizliğin var olduğu noktasında. Eş umum yönetici yardımcısı arkadaşımızın ailesinde çıktı olumlu. İki gündür tıpkı meskende oturmasına karşın kendisine, aileye test yapılabilmesini gelgelelim sağlayabildik. Telefon üzerine telefon ediyoruz test yapılsın diye. İstanbul’da vilayet örgütü başkanları ile görüştüm. Vahim bir tabloyla karşı zıdda kaldığımızı gördük. İki arkadaşımız İstanbul’da hayatını kaybetti. Biri eski vilayet, biri eski kaza başkanımız. İkisi de hayatını kaybetmiş lakin ailelere test yapılmamış, haneleri karantinaya alınmamış. Çok örnek olduğunu söylediler. Bölge örgütümüz birebir telefon ederek konutlarla konuşuyorlar. 30 bin telefon açacaklarını söylediler. Birden fazla edildi. Gaye, 30 bin konutla görüşerek bir tablo ortaya çıkartmaya çalışıyorlar. Şu anki tablo rahatsız edici. Birtakım mahallelerde ve kazalarda alınan tedbirlerin çok ehliyetsiz olduğu görülüyordu. Bunu önümüzdeki hafta açıklayacak vilayet başkanı arkadaşlarımız.  Yeniden bir tartışma Toraks Derneği de açıklama yaptı. Münhasıran mart ve nisanın birinci haftası arasındaki irtihal nispetlerine bakıldığında, bu yıl önemli bir artış olduğu görülüyor. 2 bin kişilik artış var ve nedeni meçhul. Bütün bunların hepsi tartışma bahisleri. Tartışarak ortaya çıkartılması gerek. Bilhassa Kürt vilayetleri açısından önemli eksiklerin ve badirelerin olduğunu gördük.

“İnfaz düzenlemesine her aşamada muhalefet ettik”

Oluç, HDP’li vekillerin ve başka muhalefet partisi vekillerinin büyük kısmının İnfaz paketinin oylaması sırasında Meclis’te bulunmamasına yönelik tenkitlere ise şu karşılığı verdi:

“Anayasa Duruşması içtihatlarına mütenasip davranmalı”

HDP’nin, maddedeki çarpıklıklarla ilgili bir çalışma yaptığını ve çalışmayı Anayasa Mahkemesi’ne başvurma hakkı olan CHP’yle de paylaşacağını kaydeden Oluç, şöyle devam etti:

“Bir çalışma yapıyoruz, tekliflerimizi de içeren bir çalışma. Bu belgeyi Anayasa Mahkemesi’ne başvuracak olan CHP’ye de ileteceğiz kesinlikle. Hangi bahisler kıymetlidir konusunda. Biz bunun şahsi bir af olduğunu söyledik. Nitelikli çoğunlukla çıkması gerekiyordu Meclis’ten. Biz hala bu noktadayız. Hususî bir af düzenlemesi bu. Anayasanın eşitlik unsuruna de münafi elbette. Anayasa Mahkemesi’nin bileşiminde çeşitli tartışılacak hususlar var elbette lakin bu bahis bundan bağımsız ele alınmalı. Külliyen tüzel bir problem. Daha evvel de 1974’ten bugüne kadar Anayasa Duruşması bu cins durumlarla karşı zıdda kaldı. Bu mevzularda oluşturduğu bir içtihat var. Binaenaleyh hukuken baktığımızda duruşmanın bu içtihadına müsait davranmasını bekleriz. Ne karar verir bilemiyoruz fakat birinci defa karşılaşılan bir mevzu değil. Bu atılan adımların memleketler arası muahedeler açısından da problemli olduğunu düşünüyoruz. İktidara muhalif olanları içeride tutan, gayrı herkesi dışarı çıkartan bu yasanın esastan bozulması ve eşitliğin sağlanması mümkün.”

“Demirtaş, siyasi rehin”

Oluç, eski HDP Eş Lideri Selahattin Demirtaş’ın sıhhat durumu ile ilgili soruya da şu cevabı verdi:

“Tahliyesi için müracaat yapıldı. Hem Selahattin Demirtaş, hem Figen Yüksekdağ için. Demirtaş’la ilgili müracaat gerekçesiz reddedildi. Aslında münasebet de bulamazlar. Siyasi münasebetlerle rehin alınmış durumda. Sıhhat durumu ile ilgili yeni bir olumsuz haber almadık. Fakat hem aile görüşleri, hem avukat görüşleri durmuş vaziyette. Telefon konuşmalarından malumat alınabiliyor. Mütemadi takip edilmesi gerekiyor elbette. Üzerimize düşeni yapmaya çalışıyoruz.”

“Totaliter adımlar…”

Oluç, salgının daha otoriter bir devri başlatacağı istikametinde yerküre umumunda yapılan tespitler ve Türkiye’yi nasıl bir tablonun beklediği konusunda da şu tefsiri yaptı:

“Sağlık Bakanı’nın tesiri artıyor, Cumhurbaşkanı’nın tesirinin arttığını sanmıyorum”

Oluç, Cumhurbaşkanı’na salahiyet onayı araştırmalarında, onay verenlerin sayısının arttığının görülmesi konusunda da şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu araştırmaların sağlıklı olup olmadığını bilemeyiz. Telefonla yapılan araştırmaların da çok sağlıklı olmadığını düşünüyoruz. Bu behresi tutalım. Bunların içinde manipülatif şirketler de var. Bunu da kenarda tutmak gerekiyor. Şu anda toplulukta önemli bir can korkusu var. Herkesin canından korktuğu bir aşamada, ağırlıklar altında yapılan değerlendirmeler… Sıhhat Bakanı’nın tesiri artıyor derseniz buna katılırım. Zira Sıhhat Bakanı eksik ve yanlışları da olsa olumlu bir tablo çizmeye çalışıyor. En azından insanca konuşma usulünü benimsemiş vaziyette. Hakaret etmiyor, bağırmıyor. Onun notu artmış olabilir lakin Cumhurbaşkanı için bu türlü düşünmüyorum. Ortam sıradanlaşınca bunu tekrar göreceğiz.

“Hukuk ölçüleri yok, HDP ile hudutlu değiller”

HDP’nin başlattığı “Kardeş aile” kampanyası kapsamında 50 bin aileye ulaşarak, durumlarının öğrenilmeye çalışıldığını söyleyen Oluç, maksatlarını “bölge ayrımı olmadan muhtaçlık sahibi ailelerle kardeş aile olmak isteyenler arasında dayanışma yaratmak” biçiminde açıkladı. Oluç, şöyle devam etti:

“Bu bahislerde çalışma yapan belediyelerimize kayyım atandı. Kalan belediyelerimiz çalışmayı sürdürüyor. Lakin 8 belediyeye kayyım atandı. Bu yalnızca HDP ile ilgili değil. Bu merkezileşme anlayışı. Her yetkiyi sarayda yekuna anlayışı. CHP’li belediyelerin ekmek dağıtması yasaklandı. Paraları bloke edildi. Kendisi dışındaki kimsenin rastgele bir yardım yapmasını, muhtaçlığa yanıt vermesini istemiyor. Belediyeler bu türlü bir devirde halka hizmet vermeyecek de ne vakit verecek? Kayyım atamakla başlar, CHP’li belediyelerin ekmek dağıtmasını engellemeye kadar masraf bunlar. Direnen CHP’liler olursa oraya da kayyım atar. İktidarın bir hukuk ölçüsü kalmamış durumda. Yalnızca HDP ile sonlu değiller. Zati İnfaz Yasası tartışmalarında da gördük. İçlerine sindiremedikleri CHP ve Uygun Parti’nin de muhalefet etmesi oldu. Herkes kendi yanlarında olsun, muhalefet de bir tek HDP kalsın istiyorlar.”

“Sokağa çıkma yasağı istismar ediliyor”

Oluç, dört günlük sokağa çıkma yasağı kararını nasıl değerlendirdiklerinin sorulması üzerine, şöyle dedi:

“Hafta sonu sokağa çıkma yasağının part time bir tedbir olduğunu tabir ettik. Hafta sonu mu çalışıyor virüs? Farz dallar dışında üretimin durdurulması gerekir. İktidar bunu tercih etmedi. Haftada iki günlük sokağa çıkma yasağı da söylediğimizi perçinliyor. İki gün konutta oturup, beş gün gidip fabrikada çalışacaksınız. Olan aslında orada olmuş oluyor. Bu fikri sürdürüyoruz. İbrahim Kalın da bir açıklama yaptı, tam karantina tatbikin iktisat açısından sürdürülemez olduğunu söyledi. Ekonomiyi personeller yürütsün lakin patronlar hanelerinde oturacaklar. Dört güne çıkartılması için berbat niyetli tahlil yapmak istemiyorum fakat fırsatçılık olduğunu düşünüyorum. Hem 23 Nisan kutlamalarını anlamsız hale getirmek için hem 1 Mayıs’ta da tekrar dört gün yaparlarsa bu kutlamaları anlamsız kılmak için. Elbette içtimaî aralığa uyarak kutlama yapılması gerekir lakin siyasi fırsatçılık olduğunu da vurgulamak istiyorum. Bizim salgından kurtulabilmemiz için en radikal adımların atılması gerektiğini söyledik. Ayrım gözetmeksizin. Emekçiler, emekçiler çalışsın anlayışla olmaz. İkincisi de çevre teminata sahip olacakları adımların atılması gerekirdi. İkisini de yapmadı iktidar. Meclis’in kapanması da buna bağlı. Bütün devlet kurumları çalışacak ancak Meclis örtülü olacak. Neden? O vakit resmi kurumlar için de tedbir almak lazım. Vekillerin canı can da kurumlarda çalışanların değil mi? Kimsenin tehlikeye atılmaması gerekiyor.

“Polis saldıracağı için gibisi olmaz…”

İsrail’de, içtimaî ara kuralına dikkat edilerek yapılan protesto aksiyonunu anımsatan Oluç, “Bizde çevre ara olsun olmasın polis saldıracağı için o denli bir şey olmaz. 1 Mayıs’ta 23 Nisan’da İsrail’deki üzere kutlamalar mümkündü aslında. Hem de içtimaî ara bilincini de artırır bunlar. Lakin İçişleri Bakanı, her halükarda saldırtır, polise buyruk verir. O yüzden çok mümkün değil.”