IMF'nin Global Belirsizlik Endeksi, Koronavirüs salgınıyla tarihin en yüksek seviyesinde

Tüm yerkürede 1 milyon 300 binden çokça kişiye bulaşan ve 75 bine yakın kişinin hayatını kaybettiği yeni tip Koronavirüs (Covid-19) salgını devam ederken, karantina ve toplumsal aralık kuralları ferdi ya da hükümetler seviyesinde katılaşıyor, beşerler daha az dışarı çıkıyor, daha çok dükkan kapanıyor ve gelir kayıpları büyüyor.

Independent Türkçe’nin haberine nazaran, Yerkürenin karşı zıdda kaldığı her bunalımda kişilerin aklında oluşan “Bu daha ne kadar sürecek?” belirsizliğinin bir göstergesi Memleketler arası Para Fonu (IMF) Yerküre Belirsizlik Endeksi de bu tasalarla birlikte tarihin en yüksek seviyesine çıkmış durumda.

IMF’nin koronavirüs salgını ile birlikte Global Belirsizlik Endeksi’ne alt endeks olarak eklemek zorunda kaldığı Yerküre Pandemi Belirsizlik Endeksi’nde de durum farklı değil. 
 

Aşağıdaki grafiğe nazaran 31 Mart itibariyle ölçülen belirsizlik, 2002-2003 devrinde yaşanan SARS salgınının üç katı, yaklaşık altı yıl evvel yaşanan Ebola salgınının ise 20 katı büyüklüğünde. Koronavirüs buhranının ne vakit bitebileceği konusunda kimse iddia yapamadığından belirsizlik seviyesi de artışını sürdürüyor. 

Endeksi devlet bazında da inceleyen IMF, belirsizliğin en yüksek gelişmiş ve gelişmekte olan devletlerde olduğunu söylüyor. Fransa, Almanya, İran, İtalya, İspanya, İsviçre, Birleşik Krallık ve ABD üzere devletler de bu “rekorda” başı çekiyor.

Düşük büyüme ve sıkı finansal koşullarda belirsizliğin yükseldiğini söyleyen IMF’ye nazaran para siyasetinin gücünü artırmak için memleketler arası senkronize aksiyon alınması gerek. 

“Ülkeler arası bol likidite, finansal koşullardaki süratli daralmayı bilakis çevirecek önkoşuldur” diyen IMF, 9 Mart’ta yaptığı açıklamada az gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler için 50 milyar dolarlık bir teşvik olacağını duyurmuştu. 
 

Global Belirsizlik Endeksi nedir?

IMF Araştırma Departmanı Yönetici Yardımcısı Davide Furceri, Kıdemli Araştırmacısı Hites Ahir ve Stanford Üniversitesi Iktisat Kısmı Profesörü Nicholas Bloom tarafından oluşturulan Global Belirsizlik Endeksi, IMF’nin Ekonomist İstihbarat Ünitesi’nin hazıladığı devlet raporlarında kullanılan “belirsizlik” sözü üzerinden hesaplanıyor. 

Endeks, 143 devletin 1996’dan, 34 gelişen ve çok gelişmiş iktisadın 1955’ten bu yana kayıtlarını tutuyor. 

11 Eylül atakları, SARS salgını, Körfez savaşları, 2008 buhranı ve Lehman Brothers’ın çöküşü, Avrupa’nın had buhranı, El Nino üzere kasırgalar, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden çıkışı, ABD Başkanlık seçimleri, ABD-Çin arası ticaret savaşları üzere birçok hikaye endeksin en besbelli kırılma noktaları.