İnfaz düzenlemesi TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi; işte 70 unsurluk paket

AKP ve MHP kümelerinin ortak hazırladığı Ceza ve Güvenlik Önlemlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komitesi’nde kabul edildi. Kanun teklifi, 11 farklı kanunda değişiklik içeriyor ve 70 unsurdan oluşuyor.

Teklifine nazaran, İnfaz Hakimliği Kanunu’nun gayesi, yapılan düzenlemeye koordinasyon sağlaması ismine, “Bu Kanun, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan süreçlere yahut bunlarla ilgili faaliyetlere ya da Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik önlemlerinin infazına ait verdiği kararlara yönelik şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak, ceza ve güvenlik önlemlerinin infazına ait hakim yahut duruşma tarafından verilmesi gerekli kararları almak, işleri yapmak ve kanunlarla verilen sair hizmetleri mekanına getirmek üzere kurulan infaz hakimliklerine ait kararları kapsar” biçiminde değiştirildi.

İnfaz hakimliğinin sonları

İnfaz hakimliği bulundukları vilayet yahut kazanın ismi ile anılacak. İnfaz hakimliğinin yargı muhiti, kuruldukları vilayet merkezi ve kazalar ile bunlara isimli yandan bağlanan kazaların idari sonları olacak. Ağır ceza duruşmaları ile büyükşehir belediyesi bulunan bölgelerde, büyükşehir belediyesi sonları içerisindeki bölge ve kazanın ismi ile anılan infaz hakimliğinin yargı etrafı, vilayet yahut kaza hadlerine bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Yargıçlar ve Savcılar Kurulunca belirlenecek.

Coğrafi durum ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak bir infaz hakimliğinin kaldırılmasına yahut yargı muhitinin değiştirilmesine, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Yargıçlar ve Savcılar Kurulunca karar verilecek.

İnfaz yargıçlarına yeni vazifeler

İnfaz hakimliğinin salahiyeti, kararın infazına ait sürecin yapıldığı konuma nazaran belirlenecek. Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında idarece yapılan süreçler yahut bunlarla ilgili faaliyetlere ait yapılan şikâyetler bakımından sürecin yapıldığı yahut faaliyetin gerçekleştiği ceza infaz kurumunun bulunduğu konumda infaz hakimliği yetkili olacak.

Ceza zamanaşımı ve hükümlünün irtihali hallerinde…

Teklifte, infaz yargıçlarına yeni hizmetler de verildi. Buna nazaran, infaz yargıçları, Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik önlemlerinin infazına ait verdiği kararlara karşı yapılan şikâyetleri inceleyecek. Öte yandan infaz yargıçları, ceza ve güvenlik önlemlerinin infazına ait mahsup, ceza zamanaşımı ve hükümlünün irtihali hallerinde verilecek kararlar da dahil olmak üzere hakim yahut duruşma tarafından verilmesi gerekli kararları alacak ve işleri yapacak.

Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan süreçler yahut bunlarla ilgili faaliyetlerin ya da Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik önlemlerinin infazına ait verdiği kararların kanun yahut sair mevzuat kararlarına muhalif olduğu gerekçesiyle bu karar, süreç yahut faaliyetlerin öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, herhalde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde şikâyet yoluyla infaz hakimliğine başvurulabilecek.

7 gün içind itiraz yoluna gidilecek

İnfaz yargıcının kararlarına karşı şikâyetçi yahut ilgili Cumhuriyet savcısı tarafından, bildiriden itibaren yedi gün içinde Ceza Muhakemesi Kanunu kararlarına nazaran itiraz yoluna gidilebilecek. Kanunlarda infaz yargıcının onayına tabi olduğu belirtilen hususlarda da bu karar uygulanacak.

Yapılan değişiklikler 1 Eylül 2020 tarihinden itibaren uygulanacak

İnfaz Hakimliği Kanunu ve Türk Ceza Kanunu ile Ceza ve Güvenlik Önlemlerinin İnfazı Hakkında Kanunda infaz hakimliğinin kuruluş, hizmet, salahiyet ve işleyişine ait yapılan değişiklikler yahut infaz hakimliğine yeni hizmetler veren düzenlemeler, 1 Eylül 2020 tarihinden itibaren uygulanacak. Bu tarihe kadar mevcut kararların uygulanmasına devam edilecek.

Olağan yahut harikulâde kanun yolu incelemesinde bozma kararı verilemeyecek

İnfaz hakimliğinin kuruluş, vazife, salahiyet ve işleyişine ait yapılan değişiklikler nedeniyle olağan yahut fevkalâde kanun yolu incelemesinde bozma kararı verilemeyecek. Kanunla yapılan değişikliklerin uygulanacağı tarihe kadar, iş ve takım durumu dikkate alınarak değiştirilen kararlara nazaran infaz hakimlikleri kurulacak ve faaliyete geçirilecek.

Canavarca hisle işlenmesi halinde ceza bir kat nispetinde artırılacak

Mahkûm olduğu mahpus cezası ertelenen yahut kontrollü bağımsızlık önlemi uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık salahiyetleri açısından ayan hakları kullanmaktan mahrum bırakılamayacak.

Kontrollü muaflık önlemi uygulanarak cezası infaz edilen ya da koşullu salıverilen hükümlü hakkında, “bir kamu kurumunun yahut kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun müsaadesine tabi bir meslek yahut sanatı, kendi sorumluluğu altında bağımsız meslek erbabı yahut tacir olarak icra etmekten mahrum bırakılmamasına” karar verilebilecek.

Kasten yaralama cürmü, üstsoya, altsoya, eşe yahut kardeşe karşı işlenirse ceza yarı nispetinde artırılacak

Kasten yaralama cürmünün, üstsoya, altsoya, eşe yahut kardeşe karşı, vücut yahut ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan insana karşı, kişinin konumuna getirdiği kamu vazifesi nedeniyle, kamu hizmetlisinin sahip bulunduğu nüfuzu berbata kullanılmak suretiyle, silahla, İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı nispetinde artırılırken, canavarca hisle işlenmesi halinde ise ceza bir kat orantısında artırılacak.

Kasten yaralama sonucunda mevt 12 yıldan 18 yıla kadar mahpus

Kasten yaralama sonucunda irtihal meydana gelmişse yukarıdaki hallerde 12 yıldan 18 yıla kadar mahpus cezası verilecek.

Örgüt kuran ve yönetenlerin cezaları artırıldı

Kanunun kabahat saydığı fiilleri işlemek hedefiyle örgüt kuranlar yahut yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından maksat cürümleri işlemeye elverişli olması halinde, iki yıldan altı yıla kadar aldıkları mahpus cezası dört yıldan sekiz yıla çıkarıldı.

Yarar elde etmek emeliyle gayrısına ödu¨nç para veren kişi, iki yıldan altı yıla kadar mahpus ve beş yüz gün isimli para cezası ile cezalandırılacak. Hatanın bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde verilecek ceza bir kat artırılacak.

Gebelerin tutuklanması mahalline isimli denetim

Maruz kaldığı ağır bir hastalık yahut engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremediği tespit edilen kuşkulu ile gebe olan yahut doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçmemiş bulunan bayan şüphelinin tutuklanması bölgesine isimli denetim altına alınmasına karar verilebilecek.

Hakkında mahkumiyet kararı verilmiş ve bu kararla ilgili olarak istinaf yahut temyiz kanun yoluna başvurulmuş olması halinde, UYAP kayıtlarını incelemek suretiyle kararı veren birinci aşama duruşması de isimli denetim kararı verebilecek.

Hakkında mahkumiyet kararı verilmiş ve bu kararla ilgili olarak istinaf yahut temyiz kanun yoluna başvurulmuş olması halinde, UYAP kayıtlarını incelemek suretiyle kararı veren birinci nokta duruşması de tutuklama kararı verebilecek.

Açık ceza infaz kurumlarında cezaların alanına getirilmesi için koşullar

Teklifte, hükümlüler hakkında verilen cezaların direkt açık ceza infaz kurumlarında alanına getirilme koşulları şöyle sıralandı:

“- Terör hataları, örgüt kurmak, yönetmek yahut örgüte üye olmak hataları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen hatalar ve cinsî dokunulmazlığa karşı işlenen kabahatlerden mahkum olanlar ile 2. kez mükerrir olanlar ve koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası motamot infaz edilenler hariç olmak üzere, kasıtlı hatalardan yekun üç yıl yahut daha az mahpus cezasına mahkum olanlar,

  • – Taksirli hatalardan yekun beş yıl yahut daha az müddetle mahpus cezasına mahkum olanlar,
  • – Isimli para cezası infaz sürecinde mahpus cezasına çevrilenler,
  • – İcra ve İflas Kanunu yeterince tazyik hapsine tabi tutulanlar.”
  • – İnfaz yargıcının onayına bağlandı

Hükümlülerin gizli ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayrılmalarına, ceza infaz kurumlarının sistem ve güvenliği gayesiyle konulmuş kurallara içtenlikle uyarak haklarını yeterli niyetle kullanarak, yükümlülüklerini eksiksiz mahalline getirerek geçirmiş ve uygulanan düzgünleştirme programlarına nazaran de toplulukla bütünleşmeye hazır olduğunun disiplin konseyinin görüşü alınarak yönetim kurulunca saptanmış bulunması halinde yapılan kıymetlendirme sonucunda karar verilecek.

Yekun on yıl ve daha ziyade mahpus cezasına mahkum olanlar ile terör günahları, örgüt kurmak, yönetmek yahut örgüte üye olmak hataları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen hatalar, kasten öldürme kabahatleri, cinsî dokunulmazlığa karşı işlenen günahlar ve uyuşturucu yahut uyarıcı husus imal ve ticareti günahlarından mahkum olanların örtülü ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayrılmalarına ait yönetim ve gözlem heyeti kararları, infaz yargıcının onayından sonra uygulanacak.

Direkt açık ceza infaz kurumuna alınanlar dahil olmak üzere bu kurumlarda bulunan hükümlülerden firar edenler yahut farklı bir fiilden ötürü haklarında tutuklama kararı verilenler, yönetim ve gözlem konseyi kararıyla saklı ceza infaz kurumuna gönderilecekler.

Kınamadan farklı bir disiplin cezası alıp, bu cezası mutlaklaşmış olanlar yahut asayiş ve tertibin sağlanması emeliyle disiplin cezası katılaşmamış olsa bile hareketi kurum tertibi ya da kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturanlar yönetim ve gözlem konseyi kararıyla gizli ceza infaz kurumuna gönderilecekler.

Açık ceza infaz kurumu koşullarına yahut çalışma koşullarına koordinasyon sağlayamayacakları saptananlar yönetim ve gözlem şurasının kararı ve infaz yargıcının onayıyla gizli ceza infaz kurumlarına gönderilecekler.

Ceza infazına verilen ara 1 yıla çıakrılacak

Hükümlülerin, cürüm ve ceza çeşitlerine nazaran açık ceza infaz kurumlarına ayrılıp ayrılmamalarına, açık ceza infaz kurumlarında geçirecekleri vadelere, örtük ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine, direkt açık ceza infaz kurumlarına alınmalarına, direkt açık ceza infaz kurumlarına alınanların saklı ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine ve başka hususlara ait adap ve esaslar yönetmelikte gösterilecek.

Mahpus cezasının infazı, gebe olan yahut doğurduğu tarihten itibaren bir yıl geçmemiş bulunan bayanlar hakkında geri bırakılacak. Evlat ölmüş yahut anasından diğer birine verilmiş olursa doğumdan itibaren iki ay geçince ceza infaz olunacak.

Mahpus cezalarının infazına başlanmış olsa bile, hükümlünün yükseköğrenimini bitirebilmesi, ana, peder, eş yahut evlatlarının vefatı yahut hükümlünün eş yahut evlatlarının daima hastalık yahut malullükleri nedeniyle bakıma muhtaç olmaları ya da bu kimselerin daima hastalık yahut malüllükleri nedeniyle ailenin ticari faaliyetlerinin yürütebilmesinin yahut tarım topraklarının işlenebilmesinin imkansız hale gelmesi yahut hükümlünün illetinin mütemadi bir tedaviyi gerektirmesi üzere zarurî ve çok ivedi hallerde, Cumhuriyet Başsavcılığınca altı ayı geçmeyen müddetlerle mahpus cezasının infazına verilen ara 1 yıla çıkarılacak.

Hakkında yakalama buyruğu çıkarılan hükümlünün yakalanabilmesi hedefiyle gerektiğinde konutta, iş mekanında ve kamuya açık olmayan gizli ortamlarda arama yapılabilmesi bakımından Ceza Muhakemesi Kanununun arama kararına ait kararları uygulanacak. Hakim tarafından verilecek arama kararları sulh ceza hakimi tarafından verilecek.

Açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler, ceza infaz kurumu hizmetlilerinin murakabesinde, kamu kurum ve kuruluşlarının iş yerlerinde, geceleyin bu kurum ve kuruluşlar tarafından barındırılmak suretiyle çalıştırılabilecekler. Bu halde çalıştırılan vade, azami müddet sonuna bakılmaksızın kontrollü hürlük önlemi uygulanmak suretiyle infaz edilecek müddete ek edilecek.

Hükümlü hakkında kurumda, tertipli bir hayatın sürdürülebilmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, yönetmelikler ile yönetimin uyulmasını emrettiği yahut gerekli kıldığı davranış ve tavırları, kusurlu olarak ihlal ettiğinde, fiilinin niteliği ile tartı aşamasına nazaran Kanunda belirtilen disiplin cezaları uygulanıyordu. Hükümlünün duruşma, sıhhat, eğitim ve çalışma üzere nedenlerle süreksiz olarak kurum dışında bulunduğu taraflar de bu fıkranın uygulanması bakımından kurum olarak kabul edilecek.

Haberleşme yahut muhabere araçlarından mahrum bırakma yahut kısıtlama cezası gerektiren aksiyonlar arasına “kurum yönetimine bildirilen telefon numarası aracılığıyla ya da teknik müdahale ile öteki bir velev yönlendirme yapmak suretiyle görüşme hakkı olmayan insanlarla görüşmek” de eklendi.

Bir günden on güne kadar hücreye koyma cezasını gerektiren fiiller arasına, kuruma alkol sokmak, kurumda alkol bulundurmak yahut kullanmak üzere durumlar da eklendi.

Evlat hükümlülerle ilgili düzenleme

Teklifle, evlat hükümlülerin hayat ortamlarında dikkat etmesi gereken aklık, resmi kurumlardan alınan kitap, araç ve münasebetlerin tasarrufu, günah örgütlerine ilişkin afiş, pankart, işaret üzere eşyaların asılmasına ait belirlenen kuralların ihlali durumunda verilen disiplin cezalarında düzenlemeye gidiliyor. Düzenlemeyle evlat hükümlülerin kurum disiplinini bozacak fiillerden kaçınması ile caydırıcılığın sağlanması ve evlatların daha ziyade eğitim ve düzgünleştirme faaliyetlerine katılması amaçlanıyor.

Düzenlemeyle disiplin soruşturmasına başlamak için öngörülen iki günlük vade, beş güne çıkarılıyor. Buna nazaran soruşturma en geç on beş gün içinde tamamlanacak. Firar halinde bu müddet hükümlünün yakalandığının öğrenildiği tarihte başlayacak. Düzenlenen rapor ve ekleri disiplin heyetine sunulacak. Soruşturma müddeti fiilin ve soruşturmanın niteliğine nazaran infaz yargıcının yazılı onayı ile yedi güne kadar uzatılabilecek.

Teklifle evladın yüksek yararı unsuru dikkate alınarak evlatlar hakkında verilen odaya kapatma cezasının infazına, infaz yargıcının onayıyla başlanabileceği karar altına alınıyor. Ayrıyeten hücre cezası bölgesine uygulanacak ziyaretçi kabulünden mahrum bırakma cezasının vadeleri belirleniyor.

Kanun teklifiyle evlat hükümlülere en geç iki ayda bir sağlanan aile görüşmesi imkanı arttırılarak ayda bir kez görüşme imkanı sağlanıyor. Başkaca evlat hükümlülerin, kardeşiyle de aile görüşmesi yapabilmesine imkan tanınıyor.

Buna nazaran evlat hükümlüler için kurum bünyesinde gerçekleştirilen merasim yahut anma günü ya da tevellüt günlerinde evlatların ailelerinin de etkinliklere katılması sağlanabilecek.

Evlat hükümlünün yanında kalacağı bir yakınının olmaması nedeniyle kullanamadığı şahsi müsaadeler konumuna, kurum yönetiminin münâsib gördüğü gün kadar eğitimevinin bulunduğu bölge hadleri içinde gündüzleri olurunu geçirmesi ve gece eğitimevinde kalması imkanı verilebilecek.

Evlat eğitimevinde kalan hükümlünün hafta ahir bir gün, kurum yönetiminin makul gördüğü müddet kadar, kurum dışına çıkmasına müsaade verilebilecek.

Evlat eğitimevinde kalan hükümlü, kamu kurum ve kuruluşlarının gençlik kampı yahut gençlik merkezi üzere imkanlarından yararlandırılabilecek.

Disiplini bozan yayınlar hükümlülere verilmeyecek

Başkaca, hükümlüler kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı kütüphanelerde bulunan mahkemelerce yasaklanmamış periyodik ve vadesiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanabilecek.

Kurum disiplinini, sistemini yahut güvenliğini bozan ya da tehlikeye düşüren, hükümlülerin güzelleştirilmesi hedefine ulaşmayı zorlaştıran yahut müstehcen haber, yazı, fotoğraf ve tahlilleri kapsayan hiçbir yayın hükümlüye verilmeyecek.

Milletlerarası Standart Müddetli Yayın Numarası (ISSN) yahut Memleketler arası Standart Kitap Numarası (ISBN) almayan müddetli ve vadesiz yayınlar ile Basın İlan Kurumu aracılığıyla resmi ilan ve reklam yayınlama hakkı bulunmayan gazeteler, ceza infaz kurumuna kabul edilmeyecek.Yabancı lisanda yayımlanmış gazete ve mecmuaların ceza infaz kurumuna kabul edilmesinde Adalet Bakanlığı yetkili olacak.

Teklifle açık ve örtülü infaz kurumlarındaki hükümlülere ağır hastalık yahut doğal afet hallerine ilaveten salgın hastalık halinde de ceza infaz kurumlarında bulunan kuruma ilişkin telefon ve faks cihazından derhal yararlandırılmasına imkan sağlanıyor.

Düzenlemeyle örtük ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin dışarıdan armağan kabul etme hakkının kapsamı genişletiliyor.

Buna nazaran, örtük ceza infaz kurumlarındaki hükümlü, iki ayda bir kere, başkaca diyaneti bayram, yılbaşı yahut kendi veladet günlerinde dışarıdan gönderilen ve kurum güvenliği için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul etme hakkına sahip olacak. Evlat ve 65 yaşını tamamlamış hükümlüler ile beraberinde evladı bulunan hatun hükümlüler, yönetim ve gözlem konseyi tarafından alınacak karar doğrultusunda belirtilen hengam dilimi dışında da armağan kabul edebilecek. Bunun esas ve tarzları yönetmelikle belirlenecek.

Hükümlülerin tedrisatı ile testlere ait metot ve esaslar yönetmelikle düzenlenebilecek.

Ceza ve Güvenlik Önlemlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da mekan alan “Salıverilme İçin Hazırlama Koşullu salıvermede yeterli halin saptanması” başlığı “Hükümlülerin kıymetlendirilmesi ve düzgün halin belirlenmesi” olarak değiştiriliyor.

Buna nazaran hükümlüler, ceza infaz kurumlarında bulunduğu tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının nizam ve güvenliği gayesiyle konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını uygun niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz alanına getirip getirmediği, uygulanan uygunlaştırma programlarına nazaran toplulukla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar kabahat sürece ve mağdura yahut diğerlerine zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında yönetim ve gözlem heyeti tarafından düzgün halin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacak.

Yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı uygunlaştırma ve eğitim-öğretim programları ile spor ve içtimaî faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, gayri hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu vazifelileri ve dışarıyla olan bağları, işlediği günahtan ötürü duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına ahengi ve aldığı disiplin cezaları dikkate alınacak. Gerektiğinde hükümlünün ceza infaz kurumuna girmeden evvelki ömrüne ait malumat ve dokümanlar de istenebilecek.

Yekun on yıl ve daha ziyade mahpus cezasına mahkum olanlar ile terör kabahatleri, örgüt kurmak, yönetmek yahut örgüte üye olmak cürümleri, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen hatalar, kasten öldürme cürümleri, cinsî dokunulmazlığa karşı işlenen hatalar ve uyuşturucu yahut uyarıcı husus imal ve ticareti kabahatlerinden mahkum olanlar hakkında yapılacak açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, kontrollü özgürlük önlemi uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ait değerlendirmelerde yönetim ve gözlem şurasına cumhuriyet başsavcısı yahut belirleyeceği bir cumhuriyet savcısı başkanlık edecek.

Başkaca, yönetim ve gözlem konseyine cumhuriyet başsavcısı tarafından belirlenen bir izleme heyeti üyesi ile Aile, Çalışma ve Içtimaî Hizmetler Bakanlığı ve Sıhhat Bakanlığı vilayet yahut kaza müdüriyetleri tarafından belirlenen birer bilirkişi kişi katılacak.

Yönetim ve gözlem şurasına Aile, Çalışma ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı ve Sıhhat Bakanlığı ile izleme heyetinden katılan üyelere katıldıkları her bir içtima günü için memur maaş katsayısının (500) rakamı ile çarpılması sonucu bulunacak ölçüde huzur hakkı ödenecek.

Açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, kontrollü bağımsızlık önlemi uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ait olarak tavır ve davranışları olumsuz bedellendirilen hükümlülerin tekrar değerlendirilmeye tabi tutulma vadeleri bir yılı geçemeyecek.

Yönetim ve gözlem konseyi tarafından yapılacak değerlendirmelere esas olacak unsurlar ve konseyin bu unsura ait çalışma metot ve esasları ile tavır ve davranışları olumsuz bedellendirilen hükümlülerin yine değerlendirilmeye tabi tutulma müddetleri yönetmelikle düzenlenecek.

Salgın hastalık nedeniyle dönemeyen hükümlülere ceza verilmeyecek

Teklifle hükümlülerin mazeret müsaadesini kullanabilmesi için ceza infaz heyetlerinde düzgün halli olarak geçirmesi gereken vade de kısaltılıyor. Hasta ziyareti emeliyle verilen mazeret müsaade hakkı ikiye çıkarılıyor.

Düzenlemeyle hükümlülere, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini yahut güçlendirmelerini ve dış yerküreye koordinasyonlarını sağlamak maksadıyla verilen hususî müsaade vadesi üç günden yedi güne çıkarılıyor. Hastalık yahut doğal afet üzere farz hallerde bu müsaadeler birleştirilerek kullanılabilecek.

Salgın hastalık, doğal afet, savaş yahut seferberlik durumunda bu sebeplerden ötürü müsaadeden dönemeyen yahut geç dönen hükümlülere ceza verilmeyecek.

Olurdan dönmeyen yahut iki günden ziyade bir mühlet geçtikten sonra dönen hükümlüler ile firar eden hükümlülere bir daha şahsi müsaade verilmeyecek.

Çektirilecek cezanın hesabında duraksama olması ya da cezanın kısmen yahut büsbütün tarafına getirilip getirilemeyeceğinin ileri sürülmesi durumunda infaz hakimliğinden, duraksamanın giderilmesi yahut tarafına getirilecek cezanın belirlenmesi için karar istenecek.

Birden çokça karardaki cezaların koşullu salıverilme mühletinin belirlenebilmesi bakımından toplanması gerektiğinde yekuna (içtima) kararları, infaz hakimliği tarafından verilecek.

Ayrıyeten, isimli para cezasının ödenmemesi nedeniyle mahpus cezasına çevrilen ama öncelikli olarak uygulanan kamuya yararlı bir işte çalışma yükümlülüğünü mahalline getirmeyen hükümlünün bu mahpus cezasının da periyodik mahpus cezalarında olduğu üzere yekuna kararına dahil edilmesi sağlanacak. Düzenlemeyle infaz sırasında karar verecek merciler arasına infaz hakimi de ekleniyor.

Teklifle Türk Ceza Kanununda mekan alan kısa vadeli mahpus cezasının yaptırım seçeneklerinden kamuya yararlı bir işte çalıştırma cezasına ait düzenleme yapılıyor. Buna nazaran hükümlü, bildiri olunan ödeme buyruğu üzerine aşikâr müddet içinde isimli para cezasını ödemezse, cumhuriyet savcısının kararı ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün ölçüsü mahpus cezasına çevrilebilecek. Hükümlünün iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına karar verilebilecek. Günlük çalışma mühletinin, en az iki saat ve en çokça sekiz saat olacak biçimde kontrollü bağımsızlık müdürlüğünce belirlenecek.

Teklifle, cezanın kontrollü bağımsızlık rejimi altında infazına ait koşullar ile kontrollü özgürlük vadesi tekrar belirleniyor.

Buna nazaran, açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilme için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken vadenin beşte dördünü ceza infaz kurumunda geçiren âlâ halli hükümlülerin talebi halinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının kontrollü muaflık önlemi uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu yönetimince hazırlanan kıymetlendirme raporu dikkate alınarak, kararın infazına ait süreçleri yapan cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu konum infaz hakimi tarafından karar verilebilecek. Bu fıkra uyarınca kontrollü muaflık önlemi uygulanmak suretiyle infaz vadesi üç yılı geçemeyecek.

SIFIR – ALTI YAŞ KÜMESINDE EVLADI BULUNAN BAYAN HÜKÜMLÜLER

Düzenlemeyle sıfır-altı yaş kümesinde evladı bulunan hatun hükümlüler ile maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik yahut kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen hükümlüler de infaz düzenlemesinden yararlanabilecek.

Koşullu salıverilme için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken mühletin beşte üçünü ceza infaz kurumunda geçirmeleri ve gayri koşulları taşımaları halinde yararlanabilecek. Ağır hastalık, engellilik yahut kocama hali, Isimli Tıp Kurumundan alınan yahut Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sıhhat heyetlerince düzenlenip Isimli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmek zorundalar. Kontrollü hürlük önlemi uygulanmak suretiyle infaz müddeti dört yılı geçemeyecek.

Hükümlü hakkında kontrollü hürlük önlemi uygulanmaya başlandıktan sonra işlediği argüman olunan ve cezasının alt hududu bir yıl yahut daha çokça mahpus cezasını gerektiren kasıtlı bir cürümden ötürü kamu davası açılmış olması halinde, kontrollü muaflık müdüriyetinin talebi üzerine infaz hakimi tarafından, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilecek. Kovuşturma sonucunda beraat, ceza verilmesine mekan olmadığı, davanın reddi yahut düşme kararı verilmesi halinde, hükümlünün cezasının infazına kontrollü hürlük önlemi uygulanarak devam olunmasına infaz hakimi tarafından karar verilecek.

Teklifle hükümlülerin koşullu salıverilme müddetlerine ait üçte ikilik umumi nispet, yarısı olarak belirleniyor. Bu mühlet geldiğinde hükümlünün tavır ve davranışları pahalandırılacak ve olumlu ise hükümlü koşullu salıverilmeden faydalanabilecek, aksi halde mahpus cezasının infazına devam edilecektir.

Ama Türk Ceza Kanununda belirtilen kasten öldürme, azap, cinsî akın, uyuşturucu yahut uyarıcı husus imal ve ticareti, devlet sırlarına karşı cürümler ve casusluk günahlarından müddetli mahpus cezasına mahkum olanlar, cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilecek. Ayrıyeten, cürüm işlemek için örgüt kurmak yahut yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen günahlar ile Terörle Savaş Kanunu kapsamına giren cürümlerden mahkum olan evlatlar hakkında koşullu salıverilme nispeti üçte iki olarak uygulanacak.

Koşullu salıverilme nispeti üçte ikiden çokça olan günahlar bakımından ise tabi oldukları koşullu salıverilme orantısı uygulanacak.

İnfaz hakimi başkaca, iki yılı geçmemek üzere kontrol vadesi içinde hükümlünün kontrollü muaflık müdürlüğünce belirlenecek yükümlülüklere tabi tutulmasına karar verebilecek. Bu karar mucibince kontrollü hürlük müdüriyeti, risk ve gereksinimlerini dikkate alarak hükümlüyü, belli bir yerde murakabe ve gözetim altında bulundurma, belirlenen bölge yahut ortamlara gitmeme belirlenen programlara katılmama yükümlülüklerinden bir yahut birden ziyadesine tabi tutabilecek. Kontrollü hürlük müdüriyeti hükümlünün risk ve gereksinimlerini dikkate alarak yükümlülükleri değiştirebilecek.

Hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında ceza infaz kurumu yönetimi tarafından hazırlanan gerekçeli rapor, infaz süreçlerinin yapıldığı nokta infaz hakimliğine verilecek. İnfaz hakimi, bu raporu tutarlı bulursa hükümlünün koşullu salıverilmesine evrak üzerinden karar verecek. Raporu mütenasip bulmadığı takdirde münasebetini kararında gösterecek. Bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilecek.

Tekerrür halinde işlenen cürümden ötürü ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasına mahkum olanlarla ilgili düzenleme yapılıyor. Teklif, mükerrirler bakımından birden çokça vadeli mahpus cezasına mahkumiyet halinde en ziyade otuz iki yılın ceza infaz kurumunda düzgün halli olarak geçirilmesini öngörüyor.

İnfaz hakimi, hükümlünün talebi üzerine kasten işlenen hatalarda yekun bir yıl altı ay, taksirle öldürme cürmü hariç olmak üzere taksirle işlenen hatalarda ise yekun üç yıl yahut daha az periyodik mahpus cezasının her hafta cuma günleri saat 19.00’da girmek ve pazar günleri birebir saatte çıkmak suretiyle hafta sonları, hafta sonları hariç, her gün saat 19.00’da girmek ve sonraki gün saat 07.00’de çıkmak suretiyle geceleri, ceza infaz konseylerinde çektirilmesine karar verebilecek.

Mahkumiyete mevzu günah nedeniyle doğmuş zararın motamot iade, hatadan evvelki hale getirme yahut tazmin suretiyle külliyen giderilmesine dair tüzel sorumlulukları saklı kalmak üzere; bayan, evlat yahut altmış beş yaşını bitirmiş şahısların mahkum oldukları yekun bir yıl, yetmiş yaşını bitirmiş bireylerin mahkum oldukları yekun iki yıl, yetmiş beş yaşını bitirmiş bireylerin mahkum oldukları yekun dört yıl, yahut daha az vadeli mahpus cezasının konutunda çektirilmesine infaz hakimi tarafından karar verilebilecek.

Doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçen ve yekun üç yıl yahut daha az periyodik mahpus cezasına mahkum olan ya da isimli para cezası infaz sürecinde mahpus cezasına çevrilen hükümlü bayanların cezasının konutunda çektirilmesine infaz hakimi tarafından karar verilebilecek. Bu fıkra uyarınca talepte bulunulabilmesi için bayanın doğurduğu tarihten itibaren bir yıl altı ay geçmemiş olması gerekecek. Konutta infaza karar verdikten sonra evlat ölmüş yahut anasından gayrı birine verilmiş olursa infaz hakimi konutta infaz pratiğine ait kararını kaldıracak.

Cezanın şahsi infaz yöntemine nazaran çektirilmesine karar verilenler hakkında tabi oldukları infaz rejimine nazaran koşullu salıverilme kararları uygulanacak.

Cezanın hususî infaz adabına nazaran çektirilmesi kararı, infaza başlandıktan sonra da verilebilecek.

İnfaz hakimi talep üzerine, cezanın hususî infaz adabına nazaran çektirilmesi sırasında bu yordamın uygulanmasına son verebilecek. Hususî infaz tarzının gereklerine muteber bir mazeret olmaksızın uyulmaması halinde ise bu adabın uygulanmasına son verilecek ve bu halde infaza açık ceza infaz kurumunda devam edilecek. Şahsi infaz yordamına nazaran geçirilen mühlet, infaz aşamasında mahsup edilecek.

Bu kararlar, terör kabahatleri ile örgüt kurmak, yönetmek yahut örgüte üye olmak günahlarından ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen cürümlerden mahkum olanlar, cinsî dokunulmazlığa karşı işlenen günahlardan mahkum olanlar, isimli para cezası infaz sürecinde mahpus cezasına çevrilenler, koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası motamot infaz edilenler, hakkında uygulanamayacak.

KONTROLLÜ ÖZGÜRLÜKTEN YARARLANMA VADESI 1 YILDAN 3 YILA ÇIKACAK

Teklife nazaran, bakıma muhtaç ve dışarıda himayesine bırakılacak kimsesi bulunmayan sıfır-altı yaş öbeğindeki evlatlar, tutuklu ananın yanında barınabilecek.

Ana, peder, eş, kardeş, evlat, eşin ana yahut pederinden birinin yaşamsal tehlike oluşturacak illeti hallerinde tutukluya bir kereye mahsus olmak üzere verilen müsaade, minimum bir ay arayla yekun iki kereye çıkarılacak.

Kontrollü özgürlükten yararlanma mühleti 1 yıldan 3 yıla çıkacak. 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen hatalar bakımından kasten öldürme; üst soya, alt soya, eşe yahut kardeşe, vücut yahut ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki şahsa karşı işlenen kasten yaralama ve sonucu nedeniyle ağırlaşmış yaralama, azap, eziyet günahı ile cinsî dokunulmazlığa karşı işlenen kabahatler, hususî hayata ve hayatın bilinmeyen yerine karşı günahlar, uyuşturucu yahut uyarıcı unsur imal ve ticareti günahı ile Terörle Savaş Kanunu kapsamına giren hatalar kapsam dışı kalacak.

Laf konusu tarihe kadar işlenen günahlardan, istisna sayılan günahlar hariç, sıfır-altı yaş öbeği evladı bulunan hatun hükümlüler ile 70 yaşını bitirmiş hükümlüler için bu vade, 2 yıldan 4 yıla yükseltilecek.

EVLAT HÜKÜMLÜLERE AYRICALIK

Maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik yahut kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen 65 yaşını bitirmiş hükümlülerin, koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken vadelerde azami mühlet haddine bakılmaksızın kontrollü hürlük uygulanacak. “İyi halli” olmak koşuluyla gizli ceza infaz kurumlarındaki hükümlüler hakkında da bu müddetler makbul olabilecek.

Hükümlü hakkında kontrollü muaflık uygulanmaya başlandıktan sonra işlediği sav edilen ve cezasının alt hududu 1 yıl yahut daha çokça mahpus cezasını gerektiren kasıtlı bir günahtan ötürü soruşturma başlatılması halinde, kontrollü özgürlük müdüriyetinin talebi üzerine infaz hakimince, hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verilebilecek. İnfaz hakimi, soruşturma sonucunda kovuşturmaya mekan olmadığı kararı verilmesi halinde, hükümlünün cezasının, kontrollü muaflık uygulanarak devam etmesine karar verecek.

Teklifle, 30 Mart 2020’ye kadar işlenen hatalar bakımından tabi olduğu infaz rejimine nazaran belirlenen koşullu salıverilme vadesinin hesaplanmasında, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği 1 gün; 3 gün olarak, 18 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği 1 gün ise 2 gün olarak dikkate alınacak.

31 MAYIS’A KADAR OLURLU SAYILACAKLAR

Teklifle, tatbik birliğinin sağlanması hedefiyle kanunun yürürlüğe girdiği tarihten evvel işlenen cürümlerde, kelam konusu hususta yapılan değişiklikten evvelki ve sonraki kararlar bir bütün olarak farklı münferit pahalandırılacak, hükümlünün lehine olan düzenleme tespit edilerek, uygulanacak.

Kontrollü hürlük için düzgün halin saptanmasına yönelik değişiklikler, 1 Eylül 2020’de uygulanmaya başlayacak.

Hükümlünün kontrollü özgürlük müdüriyetine başvurma mühleti, Kovid-19 nedeniyle 5 gün alanına, 1 Eylül 2020 tarihine kadar 25 gün olarak uygulanacak.

Ayrıyeten Kovid-19 salgını nedeniyle açık ceza infaz kurumlarında bulunanlar ile örtük ceza infaz kurumunda bulunup da açık ceza infaz kurumlarına ayrılmaya hak kazanan hükümlüler, kontrollü muaflık önlemi uygulanarak cezasının infazına karar verilen hükümlüler ve başka kontrollü muaflık önleminden yararlanan hükümlüler, 31 Mayıs 2020’ye kadar müsaadeli sayılacak.

Salgının devam etmesi halinde bu müddet, Sıhhat Bakanlığının önerisi üzerine, Adalet Bakanlığı tarafından her kezinde 2 ayı geçmemek üzere 2 sefer uzatılabilecek.

TAKİP EDİLEN EVLAT İÇİN REHBER BILIRKIŞI

Açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin, kamu kurum ve kuruluşlarının iş sahalarında çalıştırılmasına ait düzenleme, teklifin yasalaşmasından itibaren 1 yıl sonra uygulanacak.

Teklif, Evlat Muhafaza Kanunu’nda da değişiklik yapıyor. Suça sürüklenen evlatların, yine hata işlemelerinin engellenmesini hedefleyen değişikliğe nazaran, kontrollü bağımsızlık müdüriyeti tarafından takip edilen evlat için isimli denetim mühletince rehberlik edecek bir kompetan görevlendirilecek ve evlat hakkında yapılacak muhtaçlık değerlendirmesine nazaran uygunlaştırma çalışmaları yürütülecek.

Kontrollü Hürlük Hizmetleri Kanunu’nda yapılan değişiklikle isimli denetime ait birtakım önlemleri takip etme vazifesi, kontrollü bağımsızlık müdüriyetinin hizmet meydanından çıkarılıyor.

Kontrollü muaflık pratiği kapsamında, hükümlünün takibi, isteği alınarak, kendisine ilişkin elektronik cihazlarla da yapılabilecek.

KONTROLLÜ BAĞIMSIZLIK ÖNLEMI ALTINDA BULUNANLAR

Kaçakçılıkla Uğraş Kanunu’nu kapsamında, kaçakçılık fiiline mevzu eşyanın kıymetinin “hafif” olması halinde verilecek cezalar yarısına kadar, “pek hafif” olması halinde ise üçte birine kadar indirilecek.

Kaçakçılıkla Savaş Kanunu’nda düzenlenen kabahatler bakımından kovuşturma evresinde de dinamik pişmanlık kararları uygulanacak. Dinamik pişmanlık kararları, soruşturma evresinde cumhuriyet savcısı tarafından şüpheliye ihtar edilecek, edilmemesi halinde kovuşturma evresinde hakim tarafından sanığa ihtar yapılacak. Cumhuriyet savcısı yöntemine iyi olarak ihtar yapmışsa, hakimin tekrar ihtarına gerek olmayacak.

Haklarında karar verilmiş olup da evrakı infaz aşamasında olanlar, 90 gün içinde günah konusu eşyanın gümrüklenmiş pahasının iki katı kadar parayı Kaynağa ödedikleri takdirde faal pişmanlık kararlarından yararlanabilecek.

YARGI VE CEZA İNFAZ KURUMLARI IŞÇISI ATAMALARINDA DEĞİŞİKLİK

Teklifle, hukuk fakültesi ve adalet meslek yüksekokulu mezunlarının yanı sıra meslek yüksekokullarının adalet yahut ceza infaz ve güvenlik hizmetleri programı, lise yahut meslek liselerinin adalet sahası ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program yahut meydanlardan mezun olanlara da öncelik tanınacak.

Birinci kez devlet memurluğuna atanacaklardan merkezi imtihanda başarılı olanların laflı ve gerektiğinde uygulamalı testlerinin bir kısmı ya da tamamı, adalet komitesinin yanı sıra Adalet Bakanlığı bünyesinde oluşturulacak imtihan heyetlerince da yapılabilecek.

Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumuna Ait Birtakım Mali Kararların Düzenlenmesi Hakkında Kanun’daki değişikle her türlü faaliyet dışı gelirleri ve getiriler hariç, iş yurtlarının yıllık bilançolarındaki karlarının yüzde 25’ini aşmamak üzere yapılan kar behresi ödemelerinden, iş yurtlarında vazifeli işçi, emekçi ve hükümlülerin yanı sıra tutuklular da yararlanacak.

Ayrıyeten, üstün uğraş ve muvaffakiyet gösteren iş yurdu çalışanları, tutuklu ve hükümlüler ile ceza infaz kurumu işçisine teşvik ödemesi yapılabilecek.