Kızılay Yöneticisi Kınık'tan plazma bağışı açıklaması

Kızılay Lideri Dr. Kerem Kınık, içtimaî medyada plazma bağışı için armağan iletilerine dikkat çekerek, “Kızılay, donör olabilecek bütün vatandaşlarımızla direkt muhabere kuruyor zati. Hiçbir kişisel hastane ya da hasta yakını, plazma bağışında bulunacak kimseler için para ya da armağan vaadiyle davet yapmamalı. Bu hem etik değil, hem de müeyyidesi var. Lütfen vatandaşlarımız bu türlü şeylere tevessül etmesin. Zati bir numara noktadan yakını değilse bağışçı ve hasta katiyetle bir araya gelmemeli ve bu süreç anonim bir halde yürütülmeli” dedi.

Koronavirüsle uğraşta plazma antikor tedavisi başladığından beri hastası için çevre medya üzerinden plazma bağışçısı arayanların sayısı gitgide artıyor. Kimi iletiler ise maddi olarak ödüllendirme vaatleriyle yayılmasının akabinde Demirören Haber Ajansı’na açıklamalarda bulunan Türk Kızılay Lideri Dr. Kerem Kınık, bu yaklaşımın çok yanlış olduğunu ve hasta yakınları için de mağduriyetlere yol açabileceğini belirtti.

Kızılay Yöneticisi Kınıktan flaş plazma bağışı açıklaması

Kınık, “Yoğun bakımlarda Koronavirüs hastası olanların bağışçı arayışında bulunmasını anlayışla karşılıyoruz. Ancak esasen o aradıkları donörlerin malumatlarının tamamı Sıhhat Bakanlığımız ve Kızılay’da mevcut. Bakanlığın Medula veritabanı içinde, yani hastane ve hasta malumat idaresi sistemlerinde Covid tedavisi görüp taburcu olan hastaların dataları tutuluyor. Bu malumatlar Kızılay’la da paylaşılıyor.

Kızılay, donör olabilecek bütün vatandaşlarımızla direkt muhabere kuruyor esasen. Bunların arasından ön eleme ile kriterlere tam olarak münasip hastalar seçiliyor. Yani 18-60 yaş arası, 50 kilo üzeri, bir yıl içerisinde ameliyat geçirmemiş, Hepatit, sifiliz, HIV üzere bulaşıcı illetleri taşımayan, bayansa gebelik geçirmemiş (antikor uyuşmazlığı olabiliyor), kan ve plazma vermeye münasip donörler tespit ediliyor. Süreç anlatılarak plazma bağışı yapmaları konusunda ikna edilmeye çalışılıyor.

Yakında muhtaçlık duyan ve kriterlere uyan hastalarımıza yetecek kadar plazma temin etmiş olacağız ve tüm hastalarımız bundan faydalanacak” dedi.

“Bir kişi 6 hastaya şifa olabilecek”

Şu an bu bağışçı arayışlarının, uygunlaşan ve plazma bağışçısı olabilecek donör sayısının, bekleyen hastadan az olmasından kaynaklandığına işaret eden Dr. Kınık, “İmmün plazma ya da plazma antikor tedavisi devletimizde de bütün yerküreyle birlikte başlatılan, yıllardır aslında bildiğimiz bir tedavi metodu. Sıhhat Bakanlığımızın tedavi algoritmalarını ve yekuna kriterlerini belirlemesi, bilim konseyimizin bu manadaki tavsiyeleri çerçevesinde Kızılay’ın eşgüdüm ve uyumdan sorumlu bir kurum olarak ilan edilmesinden sonra hasta kümesini bakanlık bizimle paylaştı ve plazmalarını almaya başladık. Bu sayı şu anda muhtaçlığı karşılayabilecek durumda değil. Zira uygunlaşan her hasta plazma bağışı yapamıyor. ‘Plazma aranıyor’ ya da ‘Hastamız için plazma bağışçısı arıyoruz’ biçimindeki çevre medya mecralarda yapılan anonslarla ilgili husus, bu süreçteki arz-talep istikrarındaki kahırdan kaynaklanıyor. Önümüzdeki günlerde güzelleşen sayısı arttıkça bir donörün, üç sefer plazma bağışı verebileceğini düşünürsek ve her plazmanın 2 hastaya, binaenaleyh uygunlaşan bir kişinin 6 hastaya şifa verebileceğini söyleyebiliriz. Bu nedenle önümüzdeki günlerde gereksinim duyulan bütün plazmaların hastalarımıza ulaşacağını düşünüyorum” diye konuştu.

“Kapasitesi olan kurumlar plazmayı kendisi toplayabilir”

Bağış sürecinin Sıhhat Bakanlığı’nın yayınladığı genelge çerçevesinde hastalar açısından da tıpkı sistemde işlediğini vurgulayan Dr. Kınık, “Türkiye’de Corona Virüsü hastası tedavi eden bütün kurumlar plazma taleplerini Kızılay’dan yapıyorlar. Ayrıyeten kendi hastanelerinde plazmaferez üniteleri olan yani plazma alabilecek kapasiteleri bulunan merkezler de yeniden Kızılay’dan ISBT 128 kodu dediğimiz bir provizyon alarak, kanın inançlı izlenmesine imkan sağlayan bir provizyon bu, bağışçısından kendi plazmaların alıp hastalarında kullanabiliyorlar. Uygunlaşan hasta sayısının artması ile, ki önümüzdeki hafta binleri aşacak, bekleyen bütün hastalarımıza bunları ulaştıracağız” formunda konuştu.

“Organ ya da kök hücre bağışı üzere anonim olmalı”

Plazma bağışının da külliyen gönüllülük esasıyla işletilen bir süreç olduğunu belirten Kınık, bağışı yapan donör ile hasta arasında rastgele bir ilgi kurulmamasının etik açıdan farz olduğunu söyledi. Kınık, “İlerleyen süreçlerde çok büyük mahsuru olabiliyor bu münasebetin. Biz münhasıran kök hücre bağışında bunu görüyoruz. Sıhhat Bakanlığımız ile birlikte TÜRKÖK girişimini 5 yıldır işletiyoruz ve 2 sene boyunca bağışçı ile alıcı arasında rastgele bir biçimde muhabere kurulmuyor kök hücre bağışında da örneğin. Plazma bağışının da buna emsal bir formda gönüllülük ve dayanışma esası ile yürütülmesi gerekiyor. Yakın vakitte da tesirli bir kamu spotu ile Sıhhat Bakanlığımızla birlikte Covid-19 tedavisi için plazma bağışını teşvik edeceğiz. Bu çerçevede vatandaşlarımız müsterih olsunlar, çok adil bir bekleme sırası listesi var ve bu çerçevede de elverişli donörlerden alınan plazmalar, hastanelerimize ve hastalarımıza iletilmeye başlandı. Bizim şimdiye dek ulaşıp bağışa davet ettiğimiz vatandaşlarımızdan büyük bir kısmı saf ki veririm, istekli olurum diyerek dönüş yaptı. Plazma bağışı, birer hafta arayla üç kere, alınma formuna nazaran 600 ya da 800’er mililitre halinde alınıyor. Donöre rastgele bir halde olumsuz bir tesiri de laf konusu değil” diye konuştu.