Koronavirüs salgını ile 1500 yıl evvel İstanbul'da yaşanan vebanın şaşırtıcı benzerlikleri

İspanya’da yapılan akademik bir çalışma, 6. yüzyılda Bizans İmparatorluğu devri İstanbul’unda yaşanan bubonik veba (hıyarcıklı veba) salgını ile koronavirüs salgını arasında temaslar kurdu.

El Pais gazetesinde yayımlanan habere nazaran, Bizans İmparatoru I. Jüstinyen’in ismiyle anılan salgın vadesince İstanbul’da bugünküyle paralellik gösteren vakitler yaşandı.

Prokopius isimli Bizanslı tarihçinin metinlerini inceleyen Barcelona Üniversitesi’nden Sales Carbonell isimli araştırmacı, veba vadesince kentte “mutlak sınırlamalar ve izolasyon” uygulandığını kaydetti.

Carbonell yaşanan süreci, “Hasta kişiler için tam karantina mecburiydi. Fakat kalan şahıslar de, kendi sıhhatleri için, çoğunlukla izole olmayı tercih ediyordu” diye anlatıyor.

Vebanın 541 yılında Mısır’da ortaya çıktıktan yaklaşık bir yıl sonra İstanbul’a ulaştığı ve dört ay mühletince kentte yıkıcı tesirler bıraktığı belirtiliyor.

Tarihçi Prokopius, Savaşların Tarihi isimli kitabında vebayı, “Alarm Mısır’dan yükseldi. Oradan da süratli ve ölümcül bir biçimde yayıldı” sözüyle anlatıyor ve devam ediyor:

“Bu salgın, Yerküre’nin bir kısmını, erkeklerin bir kısmını ya da yılın bir vaktini değil, her ne ayrıcalığı vardıysa dinlemeden tüm insanlığa saldırdı. Hastalık, güya bir zaviyeyi unutma kaygısı taşır üzere yerkürenin tüm zaviyelerine yayıldı.”

Prokopius İstanbul’un durumunu anlatırken de şu sözleri kullanıyor:

“Bizantium’da (İstanbul) kişileri toplu yerlerde görmek kolay değildi. Hasta olmayan çabucak herkes hanelerine çekilmiş, ya hastalarıyla ilgileniyor ya da ölülerine ağlıyordu”

Iktisat ve sağlıkçılara ait paralellikler

Bizanslı tarihçi, kentte iktisadın durumunu “Sokaktaki hareketlilik büsbütün durmuştu, zanaatkarlar ellerindeki işi bırakmışlardı” tabirleri ile anlatıyor.

Ünlü tarihçi, “Birçokları onlara bakacak kimse olmadığı için öldü. Bakıcılar, çektikleri acıdan ve yorgunluktan bitap düşmüştü. Kişilerin onların bu haline, hastalardan daha ziyade üzülüyordu” cümleleriyle yaşananları anlatıyor.

Prokopius’un anlatımına nazaran, marazın kenti kırıp geçirdiği tepe noktasında irtihal nispetleri 5 bin – 10 bin aralığına kadar yükseldi.

Bu noktada, cenaze merasimi yapılmadan birçok kişinin, toplu olarak gömülmek zorunda kaldığı yazılıyor.

Bizans İmparatoru I. Jüstinyen’in ismiyle anılan ve kendisinin de hasta olduğu ve atlattığı salgın müddetince 25 milyon kişinin öldüğü iddia ediliyor.

  • Tarihte birinci karantina nerede ve hangi hastalık için uygulandı?
  • Tarihin akışını değiştiren beş salgın
BBC
  • BİLMENİZ GEREKENLER – Koronavirüs nedir?
  • TÜRKİYE’DE SON DURUM – Hangi tedbirler alındı?
  • KORONAVİRÜS HARİTASI – Salgında son durum ne?
  • SON DONELER NEREDE? – Sıhhat Bakanlığı’nın günlük tablosu
  • BELİRTİLER – Koronavirüsten nasıl korunursunuz?
  • VÜCUDA TESIRLERI – İnsan vücudunda ne değişimlere yol açıyor?
  • NASIL KORUNURSUNUZ? – Hangi tedbirleri alabilirsiniz?
  • COVID-19 VE GERÇEKLER – Koronavirüs hakkında inanmamanız gereken hurafeler