Koronavirüs: Trump'ın kısıtlamaları üç aşamada kaldırma planına eksperler ve eyalet valiler ne reaksiyon verdi?

ABD Lideri Donald Trump, koronavirüs salgınını denetim altına almak üzere getirilen kısıtlamaların kaldırılarak sıradan hayata dönülmesi ve ekonomik faaliyetlere tekrar başlanması konusunda açıkladığı üç aşamalı planın yürürlüğe geçirilmesi için yetkiyi eyalet valilerine verdi.

Birtakım eyaletler, kısıtlamaların kaldırılması için harekete geçerken, kimileri ise daha temkinli davranacağının sinyallerini veriyor.

Minnesota, Michigan, Ohio, North Carolina, Utah, Virginia ve Kentucky üzere memleketin iç bölümlerinde bulunan eyaletlerde de kısıtlamaların kaldırılması için protesto şovları düzenlendi.

Trump da bu protestoların kimilerine attığı Twitter iletileriyle destek verirken, ABD basını Cumhuriyetçi Başkan’ın yalnızca valisi Demokrat Parti’den olan eyaletler için destek bildirisi attığına dikkat çekti.

Mütehassıslar ise kısıtlamaların kaldırılması için zamanlamanın kritik kıymet taşıdığını ve erken harekete geçilmesi halinde salgının tekrar sürat kazanabileceğini söylüyor.

ABD’de kısıtlamalar nasıl kaldırılacak?

Trump, dün kısıtlamaların kaldırılmasına dönük üç aşamalı planını açıkladı. Bu açıklamadan kısa bir mühlet evvel de eyalet valileri ile telekonferans yaparak kısıtlamaların kaldırılmasıyla ilgili haberlendirme yaptı ve bu planın ne vakte ve nasıl hayata geçirileceğine dair kararı onlara bıraktığını söyledi.

Trump’ın yaptığı açıklamaya nazaran, ABD’de iki hafta boyunca koronavirüs vakalarındaki artış suratının yavaşlama eğilimi gösterdiği eyaletlerde kısıtlamaların kademeli olarak kaldırılması öngörülüyor.

Planın bir sonraki aşamasına geçmek için iki haftalık datalar ve vaka artışındaki eğilim takip edilecek.

Planın birinci aşamasında film, restoran, stat, ibadet mekanları ve spor salonları üzere işletmeler çevre uzaklık kurallarına katı bir biçimde uyarak açılabilecek. Barlar, mektepler ve anaokulları ise örtük kalmayı sürdürecek.

2. aşamada, farz olmayan seyahatlerin başlaması ve barların da tekrar malûm düzenlemeler kapsamında açılması öngörülüyor. Risk öbeğindeki şahısların meskende kalmayı sürdürmesi ve bakımevi ve hastane üzere konumlara ziyaretin sonlandırılması da öngörülen tatbikler içinde. Başkaca bu aşamada da konuttan çalışmanın devam etmesi teşvik edilecek.

Üçüncü aşamada ise işyerlerine dair tüm kısıtlamaların kaldırılması ve risk kümesindeki kimselerin çevre aralık kurallarına bağlı kalarak içtimaî hayata geri dönmesi planlanıyor. Hastane ve bakımevlerine ziyaretlerin tekrar başlaması ve barların içeri tıpkı anda alabileceği kişi sayısının artırılması da öngörülen adımlar arasında konum alıyor.

Bu planın hayata geçirilmesinde ise karar ve sorumluluk eyalet valilerine verildi.

Trump, “iyi durumda” olan birtakım eyaletlerin istemeleri halinde 1 Mayıs’tan evvel, süratli bir formda kısıtlamaları kaldırmak için harekete geçebileceklerini de söz etti.

ABD’de yürürlüğe sokulan kısıtlamalar nedeniyle mahsusen üretim faaliyetlerinin ağır olduğu eyaletlerde önemli ekonomik dertler yaşanırken, şu ana kadar 22 milyon kişinin işini kaybettiği hesaplanıyor.

Mütehassıslar ne diyor?

Kamu sıhhati eksperleri, ekonomiyi tekrar canlandırmak için tez adımlar atılmaması konusunda uyarıyor ve devletin birçok noktasında sıhhat sisteminin salgının yayılma suratının artması halinde, bununla baş edemeyecek durumda olduğu tarafındaki tasalarını lisana getiriyor.

Bilirkişiler, kısıtlamaların kaldırılabilmesi için test kapasitesinin artırılması gerektiğini lakin ABD’nin şimdi bu noktada olmadığını belirtiyor.

ABD’de şu anda günde ortalama 146 bin test yapılıyor. Cuma günü itibarıyla bugüne kadar yapılan yekun test sayısının 3,6 milyon olduğu açıklandı.

Harvard Üniversitesi’nin iddialarına nazaran, Mayıs ortasından itibaren sıradan hayata geri dönüşün yaratabileceği riskleri en aza indirmek için günlük test sayısının 500 ile 700 bin arasında olması gerekiyor.

Columbia Üniversitesi’nden viroloji kompetanı Dr. Angela Rasmussen de, test ve takip sistemlerinin kapsamının çok daha genişletilmesi gerektiğini söyledi.

Rasmussen, “Geniş çaplı takip ve test çalışmalarının olması halinde, şimdi semptom göstermeyen ya da asemptomatik kimseler, süratli bir biçimde tespit edilip karantinaya alınamaz ve bu durumda da birebir topluluk içinde salgın yayılmaya tekrar başlayabilir” dedi.

Beyaz Saray’ın Koronavirüsle Uğraş Koordinatörü Deborah L. Birx CNN’e yaptığı açıklamada, hayatın sıradana dönme sürecinde, eyaletlere mahallî bulaşmaları erken aşamalarda tespit eden takip sistemlerinin güçlendirilmesi, test kapasitelerinin artırılması ve temas takip uğraşlarına yük verilmesi gerektiğini söyledi.

Birx, “Bu ögelerden hiçbirisi varmak istediğimiz amaç ulaşmamıza tek başına yerinde değildir” dedi.

Reuters

Eyaletlerden nasıl reaksiyon geldi?

Trump’ın açıklamalarından kısa bir mühlet sonra, bilhassa kısıtlamalardan ekonomik olarak olumsuz etkilenen kimi eyaletler 1 Mayıs itibarıyla sıradan hayata geri dönüş planlarını duyurmaya başlarken, vaka sayısının yüksek olduğu alanlardan ise daha temkinli açıklamalar geliyor.

New York Valisi Andrew Cuomo, en erken 15 Mayıs’a kadar karantina tedbirlerinin yürürlükte olacağını ve bu geceden itibaren de kamuya açık yerlerde maske takılmasının zarurî hale geleceğini açıkladı.

New York ve New Jersey’nin akabinde en çokça vaka sayısına sahip olan Michigan’da ise 1 Mayıs’tan sonra kısıtlamaların kaldırılabileceğinin sinyalleri verildi.

Karantinanın kaldırılması için protesto şovlarının düzenlendiği eyaletlerden biri olan Michigan’ın Valisi Gretchen Whitmer, kısıtlamaları 1 Mayıs’tan itibaren kaldırmayı umduğunu ama bununla ilgili kararın gelecek olan donelere bağlı olduğunu belirtti.

ABC’de katıldığı programda bahisle ilgili açıklamalarda bulunan Whitmer, “Önümüzde daha iki hafta var ve haberler, doneler ve test kapasitemiz çok süratli bir halde değişiyor. İki haftayı geçtim, daha bir hafta sonra hangi noktada olacağımızı kestirmek zor” dedi.

Wisconsin ve Idaho da ay sonundan itibaren kimi mağazaların kaldırımlara kuracakları stantlarda satışlara başlamasının planlandığını açıklarken, California Valisi Gavin Newsom da restoranların müşterilerini masaya oturtmadan evvel ateşlerini ölçmesini önerdi.

Texas eyaleti, tüm mağazaların haneye teslimat ya da evvelce verilen siparişin gidilip teslim alınması formunda açılacağını bildirdi. Texas Valisi Greg Abbot, hastanelerde Covid-19 tedavisi dışındaki birtakım tedavilerin yine yapılmaya başlanacağını ve maske takılması ile içtimaî aralık kurallarına uyulması kuralıyla parkların açılacağını söyledi.

Vermont’ta da 1 Mayıs itibarıyla pazarların açılacağı duyuruldu.

BBC
  • BİLMENİZ GEREKENLER – Koronavirüs nedir?
  • TÜRKİYE’DE SON DURUM – Hangi tedbirler alındı?
  • KORONAVİRÜS HARİTASI – Salgında son durum ne?
  • SON DATALAR NEREDE? – Sıhhat Bakanlığı’nın günlük tablosu
  • BELİRTİLER – Koronavirüsten nasıl korunursunuz?
  • VÜCUDA TESIRLERI – İnsan vücudunda ne değişimlere yol açıyor?
  • NASIL KORUNURSUNUZ? – Hangi tedbirleri alabilirsiniz?
  • COVID-19 VE GERÇEKLER – Koronavirüs hakkında inanmamanız gereken hurafeler