Koronavirüs ve tüp bebek tedavisi: Salgın binlerce ailenin evlat sahibi olma hayalini etkiledi

Sian Brindlow Sian Brindlow ve eşi Nick

Tüp bebek tedavisi (IVF) yoluyla ana olmayı uman yerküre genelindeki onbinlerce bayan, koronavirüs salgını yüzünden üreme sıhhati kliniklerinin kapanması nedeniyle, artık hiç ana olamayacaklarından dertli.

Bu bayanlardan biri, İngiltere’nin Garp Sussex kesiminde yaşayan Sian Brindlow.

Brindlow “Kocamla bir bebek istiyoruz. Bu bebeği 12 yıldır düşlüyoruz. Bu düşlerin büsbütün sona ermiş olmasından korkuyorum” diyor.

40 yaşındaki Sian IVF tedavisi olmayı beklerken, koronavirüs kısıtlamaları nedeniyle bu tedaviler bilinmeyen bir vade ertelendi.

Daha evvelki iki IVF denemesi başarısız olan Sian ve eşinin psikolojileri zati olumsuz etkilenmişken, üzerine koronavirüsün getirdiği belirsizlik durumu daha da ağırlaştırdı.

Çok sayıda memleketteki üreme sıhhati klinikleri, salgın nedeniyle çalışmalarını durdurdu ve ne devir tekrar açılacakları da malûm değil.

Mütehassıslar, üreme tedavilerini durdurmanın, koronavirüsün yayılmasını yavaşlatmaya ekte bulunacağını ve bu kliniklerdeki sıhhat çalışanlarının Covid-19 ile savaşa yardımcı olabileceğini vurguluyor.

Sian Brindlow

İngiltere’de 15 Nisan’da durdu

Gelgelelim tüp bebek tedavisi mütehassısı Marco Guodin, IVF tedavisinde muvaffakiyet yaş ve vakte bağlı olduğundan, bu kararların birtakım bayanlar üzerinde olumsuz tesiri olacağını söylüyor.

Gaudoin, “İstatistiksel olarak 34 yaşından sonra geçen her ayda muvaffakiyet talihiniz yüzde 0,3 azalıyor, yani altı ay sonra yaklaşık yüzde 2 azalıyor. Tedaviye yüzde 14 üzere bir muvaffakiyet talihi nispetiyle başlıyorsanız, altı ay sonra yüzde 12’ye düşüyorsunuz. Bu, oransal olarak büyük bir düşüş ve hastaların gebe kalma bahtında bir tesiri olacak” diyor.

İngiltere’de tedaviler 15 Nisan’da külliyen durduruldu ve İnsan Üreme ve Embriyoloji Kurumu’nun açıklamasında (HEFA) “Bu kısıtlamayı mümkün olduğunca kısa müddette kaldıracağız ancak Covid 19 pandemisinin yarattığı mevcut durum nedeniyle bir tarih veremiyoruz” denildi.

ABD’de de Amerikan Üreme Tıbbi Vakfı (ASRM) yeni tedavi sikluslarını (kadınların yumurtlama döngüsü) askıya alma tavsiyesini tekrarladı.

Türkiye: Devlet hastanelerinde süreçler askıya alındı

Türkiye’deyse Sıhhat Bakanlığı’nın elektif tedavileri askıya alma talimatının akabinde, devlet hastanelerinde tüm tüp bebek tedavisi süreçleri askıya alındı.

Kişisel hastaneler ve kliniklerdeyse biraz daha farklı bir tablo var.

Sıhhat Bakanlığı’nın talimatından sonra, Üreme Sıhhati ve İnfertilite Derneği de (TSRM), “mevcut siklusların tamamlanması ve takiben yeni siklus alınmaması, başkaca tüm aktarım (embriyonun rahme yerleştirilmesi) süreçlerinin askıya alınması cihetindeki tavsiyesinin, artık bir zorunluluğa dönüştüğü” açıklamasını yaptı.

Bayan marazları ve Veladet eksperi Prof. Dr. Tayfun Alper, TSRM’nin açıklamasından sonra birden fazla hususî kliniğin hasta alımını durduğunu söyledi.

Getty Images

‘Ticari var olma telaşları açmaya zorlayacak’

BBC Türkçe’ye konuşan Prof. Dr. Alper “Ama birtakım merkezler devam etti, hiç ara vermeksizin devam eden merkezler var. Ancak onlar da birebir süratte devam edemediler. Sıradanda ayda 100 hasta süreci yapan merkezler, 15-20 hastayla devam etti fakat açık kaldılar” diyor.

“Ben bir kafe açsam kime ne zararı var diyemezsiniz. Orada birçok insan birbiriyle muhaberede. Münasebetiyle, bizim de şu anda yaptığımız üzere örtülü olsalar âlâ olur. Herkes konutunda kalsın derken, bu elektif faaliyet biraz dursa düzgün olur “ diyen Alper, yeniden de “kapalı kliniklerin ticari var olma korkuları nedeniyle yavaş yavaş açılmaya başlanacağı” görüşünde;

“İnsanlar beklerken, örneğin ‘Ağustos 15, geçmiş olsun, herkes eski yerine’ üzere bir durum olmayacak. Korona varlığı devam edecek. Ona nazaran önlemler alınacak, birtakım hastalar bu riski göze alacak, kimileri almayacak. Lakin merkezler de mısır patlağı üzere, yavaş yavaş açmaya başlayacaklar. ”

Yumurta toplanıyor, aktarım yapılmıyor

Açık kalmaya devam eden merkezlerde, tüp bebek tedavisinin bir aşaması olan yumurta yekuna sürecinin sürdüğü, gelgelelim embriyonun rahme aktarımının yapılmadığı belirtiliyor.

Prof. Dr. Alper, bu ayrımı da “yaşı geçtiği için yumurta rezervlerinin azalmasından korkan hastaların, yumurta toplanmasını istediklerini” söyleyerek açıklıyor.

Lakin Tayfun Alper, aktarım sonrası gebelik oluşması halindeki muhtemel komplikasyonlardan çekindiklerini anlatıyor:

“Transfer aslında anestezi de gerektirmeyen, biraz daha hafif bir süreç. Fakat oradaki sıkıntı şu; Aktarım yaptınız ve gebelik oluştu. Korona artı gebelik. Ne olduğunu artık bilmiyoruz. Bilemediğimiz için ve ortada devir açısından bir kısıtlama olmadığı için, hasta da hekim da erteleyebilir.”

‘Bu süreçte 40 yaşını aşacak bayanlar dezavantajlı’

Toplumsal Güvenlik Kurumu (SGK) tüp bebek tedavilerini bayanın 40 yaşını geçmesi halinde karşılamıyor. Koronavirüs nedeniyle kliniklerin örtük olması, bu süreçte 40 yaşını geçecek bayanları münhasıran olumsuz etkileme potansiyeline sahip.

Prof Dr. Tayfun Alper de SGK’nın bu hususta bir esneklik sağlamasını beklemediğini söylüyor.

“SGK’ya olguları online olarak yazdığınız andan itibaren, hiç tahlilsiz hastanın 40 yaşında olduğunu tespit ettiği anda biter. Yani o bahiste bir esneklik yapmaz. Korona nedeniyle iki ay uzattım, üç ay uzattım demez. SGK’nın ‘üç ay bir ıstırap oldu, üç ay erteleyeceğim’ diyeceğini zannetmiyorum. SGK yetkilisi değilim fakat beklemiyorum.”

BBC
  • BİLMENİZ GEREKENLER – Koronavirüs nedir?
  • TÜRKİYE’DE SON DURUM – Hangi tedbirler alındı?
  • KORONAVİRÜS HARİTASI – Salgında son durum ne?
  • SON DONELER NEREDE? – Sıhhat Bakanlığı’nın günlük tablosu
  • BELİRTİLER – Koronavirüsten nasıl korunursunuz?
  • VÜCUDA TESIRLERI – İnsan vücudunda ne değişimlere yol açıyor?
  • NASIL KORUNURSUNUZ? – Hangi tedbirleri alabilirsiniz?
  • COVID-19 VE GERÇEKLER – Koronavirüs hakkında inanmamanız gereken hurafeler