Koronavirüs | Yerküre Ticaret Örgütü bu yıl global ticarette büyük daralma bekliyor

Yerküre Ticaret Örgütü (WTO) bu yıl memleketler arası ticarette 2008 mali buhranı sırasında yaşanandan daha büyük bir daralma meydana gelebileceğini kestirim ediyor.

WTO tarafından yayınlanan son raporda bu yıl global ticaretin bir evvelki yıla nazaran yüzde 13 ila yüzde 32 arasında daralabileceği kaydediliyor.

Varsayım aralığının geniş olması, yaşanan Koronavirüs buhranıyla ilgili belirsizlikleri yansıtıyor.

Yerküre Ticaret Örgütü lideri Roberto Azevedo rakamları “çirkin” diye tanımladı ve “Bundan kaçınmak mümkün görünmüyor” diye konuştu.

Azevedo, yaşanan sıhhat bunalımı ortamında önceliğin bu hususa verilmesinin kaçınılmaz olduğunu ve hükümetlerin kişilerin hayatlarını korumak için kısıtlayıcı tedbirler almak zorunda olduğunu kabul etti.

“Hastalığın yol açtığı kişisi çilelerin üzerine, bir de ticaret ve üretimdeki kaçınılmaz düşüşler eklenecek ve bunlar hem tek tek haneler hem işletmeler açısından acı sonuçlar yaratacak” dedi.

Görece optimist senaryo

Yerküre Ticaret Örgütü tarafından yapılan çalışmada yerküre ticaretinde bir evvelki yıla nazaran yüzde 13’lük bir düşüş “görece iyimser” bir senaryo olarak tanımlanıyor.

Bu senaryo yerküre ticaretinde yılın birinci yarısında yaşanan süratli düşüş akabinde, 2. altı ayda durumun yavaş yavaş düzelmeye başlaması ihtimaline dayanıyor. Bu da tabi önümüzdeki iki üç ay içinde salgına karşı uğraşta değerli aşamalar kaydedilmiş olmasına bağlı.

Bunu kimse şimdiden garanti edemeyeceği için, raporda yılın birinci yarısında global ticarette daha büyük bir daralma ve bunu izleyen aylarda da daha yavaş ve zayıf bir düzelme mümkünlüğünü yansıtan karamsar senaryo da inceleniyor.

Bütün bu senaryolar ortaya koyulurken Yerküre Ticaret Örgütü belirsizliğin çok büyük olduğu ikazında bulunuyor ve hem 2020 hem 2021 yılında global ticaret rakamlarının bu kestirimlerin altında ya da üzerinde gerçekleşmesi ihtimalinin de var olduğunu da hatırlatıyor.

WTO global ticaretteki durgunluğun daha 2019 yılı sonlarında hissedilmeye başlandığını, geçen yılın son çeyreğinde global ticaretin bir evvelki yılın birebir periyoduna kıyasla yüzde 1 düşüş gösterdiğini kaydediyor.

Rapor bunun “süregiden ticaret gerilimleri” yüzünden bu türlü olduğunu söylerken, büyük ölçüde ABD Lideri Donald Trump ve idaresinin memleketler arası ticarette izlediği agresif yaklaşıma atıfta bulunuyor.

Yerküre Ticaret Örgütü yöneticisi Azevedo, buhran aşıldığında iktisatların düzelebilmesinde ticaretin değerli bir rolü olacağına dikkat çekti ve bu nedenle piyasaları işler ve istikrarlı bir halde tutmanın hayati ehemmiyet taşıyacağını söyledi.