Memleketler arası Af Örgütü: Covid-19 salgınının ayrımcılık, ağırlık ve sansür için bahane olarak kullanılması kabul edilemez

Memleketler arası Af Örgütü, devletlerin Covid-19’a karşı tedbir alırken göz önünde bulundurması gereken bölgesel ve memleketler arası insan hakları yükümlülüklerini hatırlatan bir brifing yayımladı. Milletlerarası Af Örgütü Kampanyalar ve Muhabere Yöneticisi Tarık Beyhan, “Salgın ile birlikte yerkürenin birçok bölgesinde en temel insan hakları üzerindeki kısıtlamalar da yayılıyor. Bu kısıtlamalardan kimileri halk sıhhatini korumak için gerekli görülebilecek olsa da COVID-19 salgınının ayrımcılık, basınç ve sansür için bahane olarak kullanılmasını kabul edilemez.” niyetini lisana getirdi. 

Avrupa Dönüm Noktasında başlıklı brifingde, sıhhat, barınma, ehliyetli su ve hijyen imkanına ulaşım üzere hakların korunmasına dikkat çekilerek hükümetlerin mevcut pandemi önünde alacağı tedbirlerin cihanşümul kabul görmüş insan hakları standartlarıyla entegrasyonlu olabilmesi için yapılması gerekenleri sıraladı. 

Milletlerarası Af Örgütü Kampanyalar ve Muhabere Yöneticisi Tarık Beyhan, brifing ile ilgili yaptığı açıklamada “Salgın ile birlikte yerkürenin birçok konumunda en temel insan hakları üzerindeki kısıtlamalar da yayılıyor. Bu kısıtlamalardan kimileri halk sıhhatini korumak için gerekli görülebilecek olsa da COVID-19 salgınının ayrımcılık, pres ve sansür için bahane olarak kullanılmasını kabul edilemez. Bu biçim kısıtlamalar muvakkat, tüzel kontrole ve periyodik değerlendirmeye tabi olmalı ve yalnızca halk sıhhatini himayeye yönelik legal maksatlarla, yalnızca gerekliyken ve sürekli orantılı halde uygulanmalıdır.

Devletler, salgını denetim altına alma sorumluluklarını mahalline getirirken, tüm tedbirleri insan haklarını göz önünde bulundurarak almalıdır. Münhasıran, kimi kişilerin bu salgından daha ziyade etkilendiğini göz önünde bulundurmalıdır. Bu salgını atlattığımız devir tarihte kara bir leke olarak kalacak pratiklerden kaçınılmalıdır. Alınacak tedbirler kimseyi geride bırakmamalıdır. Bu bunalım, tüm yerküreye milletlerarası iş birliğinin ehemmiyetini hatırlattığı üzere, herkesin temel insan haklarından yararlanabildiği bir yerküreyi var etmek için de bir dönüm noktasıdır. Hazırladığımız bu brifing COVID-19 ile savaş konusunda tüm yerküre devletleri için olduğu üzere, Türkiye yetkilileri için de kıymetli bir kılavuz olacaktır.” dedi.

Memleketler arası Af Örgütü’nün yayınladığı brifingde, pandemiye karşı savaşta kaynaklarını mümkün olan en geniş halde kullanılması ve herkesin sıhhat hakkına eşit formda erişebilmesinin sağlaması davetinde bulunuluyor. Mülteci ve sığınmacı kampları, cezaevleri ve ruh sıhhati merkezleri üzere içtimaî arayı himayenin güçlükle velev imkansız olduğu taraflarda tutulan kişilerin daha yüksek enfeksiyon riski altında olduğuna vurgu yapılan brifingde, bu kişilerin korunması için bilhassa tedbir alınması gerektiğine dikkati çekti. 

Brifingde acilen önlem alınması gereken başlıklar olarak şunlar da sıralandı: 

“Kayıt dışı yerleşim mekanlarında yaşayanların ve evsizlerin, yerinde su ve hijyen imkanlarına ulaşmasının zorluğu göz önünde bulundurulmalı, gereken tedbirler alınmalıdır. Hane içi şiddet ve istismar uygulanan hatunların ve evlatların, izolasyon maksadıyla haneye kapanma, karantina yahut sokağa çıkma yasağı üzere tedbirler nedeniyle istismarcı partnerleri yahut yakınları ile birebir duvarlar arasında kalabileceklerini hesaba katılmalıdır. Konut içi şiddet ve istismar riskini ortadan kaldırmak için gereken kaynaklar ayrılmalı ve tedbirler alınmalıdır. Salgın sürecinde de gereken müdafaa hizmetlerinin ulaşılabilir olması sağlanmalıdır.”