Nüfusta evlatların orantısı süratle geriliyor: 30 yılda yüzde 41.8'den 27.5'e indi

 

Türkiye İstatistik Kurumu’nun Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarından yola çıkarak açıkladığı datalara nazaran; 2019 yıl sonu itibarıyla, Türkiye nüfusu 83 milyon 154 bin 997 kişi iken bunun 22 milyon 876 bin 798’ini evlatlar oluşturdu. Birleşmiş Milletler tarifine nazaran; 0-17 yaş öbeğini içeren evlat nüfus, 1970 yılında Türkiye’de yekun nüfusun yüzde 48,5’ini oluştururken bu nispet 1990 yılında yüzde 41,8 ve 2019 yılında yüzde 27,5 oldu.

Nüfus projeksiyonlarına nazaran; evlat nüfus nispetinin 2023 yılında yüzde 27, 2030 yılında yüzde 25,6, 2040 yılında yüzde 23,3, 2060 yılında yüzde 20,4 ve 2080 yılında yüzde 19 olacağı öngörüldü.

2019 yılında en yüksek evlat nüfus nispetine sahip olan vilayet, yüzde 45,8 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa vilayetini yüzde 43,5 ile Şırnak ve yüzde 41,9 ile Ağrı izledi. Evlat nüfus orantısının en düşük olduğu birinci üç bölge ise sırasıyla; yüzde 17,1 ile Tunceli, yüzde 17,9 ile Edirne ve yüzde 18,5 ile Kırklareli oldu.

720 bin kişi evlat çalışıyor

TÜİK’in Evlat İşgücü Araştırması 2019 sonuçlarına nazaran ise 5-17 yaş öbeğindeki evlatların 720 bini çalışıyor. Ekonomik faaliyette çalışan 5-17 yaş öbeğindeki evlatların tıpkı yaş öbeğindeki evlatlar içinde hissesini gösteren istihdam nispeti ise yüzde 4,4 oldu.

Çalışan evlatların yüzde 79,7’sini 15-17 yaş grubundakiler oluştururken yüzde 15,9’unu 12-14 yaş grubundakiler, yüzde 4,4’ünü ise 5-11 yaş kümesindeki evlatlar oluşturdu. Çalışan evlatların orantısı cinsiyete nazaran incelendiğinde, çalışan evlatların yüzde 70,6’sını erkek evlatların, yüzde 29,4’ünü ise kız evlatların oluşturduğu görüldü.

Çalışan evlatların yüzde 65,7’si eğitime devam ederken bu orantı erkek çocuklarda yüzde 65,6, kız çocuklarda yüzde 66,0 oldu. Çalışan evlatlar yaş kümelerine nazaran incelendiğinde; 5-14 yaş kümesindeki çalışan evlatların yüzde 71,9’u, 15-17 yaş kümesinde çalışan evlatların ise yüzde 64,1’i tıpkı devranda eğitime devam ettiği görüldü. Çalışan evlatların yüzde 34,3’ü eğitime devam etmedi.

Çalışan evlatların yüzde 30,8’i tarım, yüzde 23,7’si sanayi, yüzde 45,5’i ise hizmet dalında mekan aldı. Yaş kümesine nazaran incelendiğinde; 5-14 yaş öbeğinde çalışan evlatların yüzde 64,1’inin tarım kesiminde, 15-17 yaş öbeğinde çalışan evlatların ise yüzde 51,0’ının hizmet kesiminde mekan aldığı görüldü.

Evlat bağımlılık orantısı yüzde 34,1 oldu

2019 yılında yekun yaş bağımlılık orantısı ise yüzde 47,5 oldu. Yaş öbeği 15-64 olan her 100 kişi başına düşen, 0-14 yaş öbeğindeki evlat sayısını tabir eden evlat bağımlılık nispeti ise yüzde 34,1 olarak gerçekleşti. Yekun yaş bağımlılık orantısı, 15-64 yaş öbeğinde çalışma çağındaki her 100 kişi başına düşen, 0-14 ile 65 ve üzeri yaş öbeğindeki kişi sayısı olarak tanımlanıyor.

Bebeklere konulan en tanınan erkek ismi Yusuf, kız ismi Zeynep oldu

TÜİK datalarına nazaran 2019 yılında doğan bebeklere konulan en tanınan erkek bebek isimleri, Yusuf, Eymen ve Miraç, en tanınan kız bebek isimleri ise Zeynep, Elif ve Defne oldu. Bununla birlikte, 0-17 yaş kümesindeki çocuklarda en çok kullanılan erkek isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Mehmet; kız evlat isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Yağmur olduğu görüldü.

Beş yaşındaki evlatların net mektepleşme nispeti yüzde 75,2 oldu

Ulusal eğitim istatistiklerine nazaran; beş yaş net mektepleşme orantısı, 2015/’16 talim yılında yüzde 67,2 iken 2018/’19 talim yılında yüzde 75,2 olarak gerçekleşti.

Ulusal eğitim istatistiklerine nazaran; ortaokul seviyesinde net mektepleşme nispeti, 2018/’19 talim yılında yüzde 93,3 oldu. Net mektepleşme orantısı cinsiyet bazında karşılaştırıldığında, erkek evlatlar için ortaokul seviyesinde net mektepleşme orantısının yüzde 92,9, kız evlatları için ise yüzde 93,6 olduğu görüldü.

Ömür memnuniyeti araştırması sonuçlarına nazaran; bireylerin eğitim hizmetlerinden memnuniyet nispeti, 2018 yılında yüzde 56,7 iken 2019 yılında yüzde 54,8 oldu.

Hanehalkında üniversite kurumları imtihanına ve liseye geçiş sistemi dahilinde yapılan merkezi giriş testlerine hazırlık ya da derslere takviye gayesiyle hususî ders yahut kurs alan evlat bulunan hanelerin orantısı, 2015 yılında yüzde 10,7 iken 2019 yılında yüzde 9,2 oldu. Evladını kursa gönderen hanelerin yüzde 55,4’ü mektepteki eğitim ehliyetli olduğu halde testlere hazırlık emeliyle, yüzde 40,5’i ise mektepteki standart eğitim programının zayıf kalması nedeniyle evlatlarını kursa gönderdiklerini söz etti.

Hayat memnuniyeti araştırması sonuçlarına nazaran; 2019 yılında eğitim hizmetleriyle ilgili yaşanan en büyük sorun eğitim masrafları konusunda oldu. Eğitim masraflarında sorun gören bireylerin nispeti, devlet mektepleri için yüzde 45,0 olurken hususî mektepler için yüzde 58,9 oldu.

Eğitim hizmetleriyle ilgili 2019 yılında en az görülen sorun, devlet mekteplerinde yüzde 9,2 ile mektebe kayıt süreçlerinde yaşanırken hususî mekteplerde ise yüzde 2,2 ile mektep ve etrafı güvenlik hizmetlerinde yaşandı.

Resmi kız evlat evlilikleri azaldı

Evlenme istatistiklerine nazaran; 16-17 yaş kümesinde olan kız evlatlarının resmi evlenmelerinin yekun resmi evlenmeler içindeki nispeti 2009 yılında yüzde 8,1 iken bu nispet 2019 yılında yüzde 3,1’e düştü.

Bu nispet, bölgelere nazaran incelendiğinde; 2019 yılında Ağrı ilinin yüzde 13,2 ile kız evlat evlenmelerinde en üst sırada nokta aldığı görüldü. Bu ili, yüzde 13,0 ile Muş ve yüzde 10,6 ile Kars izledi. Kız evlat evlenmelerinin yekun evlenmeler içindeki orantısının en düşük olduğu vilayetler ise yüzde 0,2 ile Tunceli, yüzde 0,7 ile Bayburt ve Rize, yüzde 0,8 ile Trabzon oldu.

Boşanma davaları sonucu velayeti valideye verilen evlatların orantısı yüzde 76

Boşanma istatistiklerine nazaran ise 2018 yılında boşanan çiftlerin sayısı 143 bin 573 iken 2019 yılında 155 bin 47 oldu. Katılaşan boşanma davaları sonucunda 2018 yılında 125 bin 768 evlat velayete verilirken 2019 yılında 139 bin 660 evlat velayete verildi. Evlatların velayetinin yüzde 76’sının anaya, yüzde 24,0’ının ise pedere verildiği görüldü.