Türkiye’nin koronavirüsle uğraşı CNN’de: 'Diğer devletlerden farklı bir yol izliyorlar'

ABD merkezli yayın kuruluşu CNN’in internet sitesinde Türkiye’nin koronavirüs salgınıyla uğraşını husus alan bir makale yayımlandı.

Türkiye’nin birçok açıdan vesair devletlerden farklı bir yol izlediğine dikkat çekilen metinde, birtakım eksperler kısmi sınırlamaların sonuç verebileceğini belirtirken kimi eksperler ise vaka sayısı dikkate alındığında bunun riskli olabileceğini söylüyor.

Haberde özetle şöyle deniyor:

“Hafta içinde sokağa çıkma yasağı yalnızca 20 yaş altını ve 65 yaş üstünü kapsıyor. Teoride başka tüm vatandaşlar dışarı çıkabiliyor. Fakat birçok küçük işletme örtülü, restoranlar yalnızca paket servis hizmeti veriyor, parklara gidilmiyor ve bankaların mesai saatleri hudutlu.

“Buna tezat bir halde, ekonomik açıdan zarar görmek istemeyen gayri işletmeler ve fabrikalarla birlikte inşaatlarda da faaliyetler eskisi üzere devam ediyor.

“Bazı bilirkişiler risk altındakilerin korunması ve dışarı çıkanların gerekli tedbirleri almaları koşuluyla, Türkiye’deki üzere kısmi sınırlamaların başarılı olabileceğini söylüyor.

Getty Images

‘Alternatif strateji’

“İngiltere’deki Lancaster Üniversitesi virologlarından Dr. Muhammed Munir, ‘Bu alternatif bir strateji’ diyor ve sağlıklı kişilerin alışveriş için dışarı çıkmalarında sorun olmadığını belirtiyor.

“Dr. Munir şöyle devam ediyor:

“‘Hastalığa yakalananların yüzde 80’i düzgünleşti. Hasebiyle diğer meseleleri olmayan sağlıklı şahıslar için bu katiyetle yararlı bir şey. Tecridin tek yararı illetin yayılma suratını azaltması ve hastaneler üzerindeki baskıyı hafifletmesi.’

“Kent Üniversitesi’nden viroloji bilirkişisi Dr. Jeremy Rossman ise Türkiye’nin her gün açıkladığı sayılar dikkate alındığında bunun kuşkulu olduğunu belirtiyor.

Getty Images

“Dr. Rossman kısmi sınırlamaların, yalnızca birinci aşamada ve vaka sayısı düşükken ya da memleketin vaka sayısında tepeyi görmesi ve tam tecritten çıkmaya başlarken uygulanmaya başlaması halinde tesirli olabileceğini söylüyor:

‘Türkiye seviyesindeki memleketler için riskli’

“‘Türkiye seviyesindeki devletlerin birçok tam tecrit uyguluyor. Kısmı izolasyon yararlı olabilir, zira bir taraftan salgın denetim altında tutulurken vesair taraftan kimi ekonomik faaliyetlerin sürmesi sağlanabilir. Ancak bu, halkın kurallara nasıl uyduğuna, işyerlerinde fiziki aralığa ve el hijyenine ne kadar riayet edildiğine bağlıdır. Ama Türkiye’deki mevcut orantılara bakınca bunun ehliyetli olmaması riski var.’

BBC

“Teyit edilmiş vaka sayısında Türkiye birinci 10 devlet arasında. Illete yakalananların sayısı her gün 4 binden çokça artıyor. Vefat orantısı gayrı bölgelerdekinden çok düşük ve bu kuşkuyla karşılanıyor. Türk Tabipleri Birliği (TTB) meyyit sayısına ait resmi olguların klinik ve radyolojik bulguların güçlü bir halde Covid-19’a işaret ettiği gelgelelim testlerin negatif çıktığı vakaları kapsamadığını söylüyor.

Farklı tedavi protokolü

“Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ise Türkiye’de mevt orantısının düşük olmasını (yüzde 2’nin biraz üzerinde) memleketin sıhhat hizmetleri kapasitesinin yüksek olmasına ve öbür devletlerden farklı bir tedavi protokolü pratiklerine bağlıyor.”

Getty Images

“Koca, öteki memleketlerin tersine Türkiye’nin Covid-19’la uğraşının umumi test ve belirti sonrası testler mahalline temas zincirinin tanınmasına (filyasyon) odaklandığını, daha uzun vadeli yüksek akımlı oksijen tedavisiyle entübasyonu geciktirdiklerini ve bunun daha yeterli sonuç verdiğini söylüyor.

  • Filyasyon nedir, Türkiye’de nasıl uygulanıyor?

“Fahrettin Koca ayrıyeten, sıtma ilacı hidroksiklorokin ve Japonya menşeili antiviral bir ilaç olan favipiravir’i başka memleketlerdekinden çok daha erken devirde kullandıklarını belirtiyor.

“Dr. Munir, sıtma ilacının kullanılmasına karşı çıkan çok sayıdaki eksperden biri. Munir, hidroksiklorokinin risklerinin sağlayacağı yarardan çokça olabileceğine dikkat çekiyor:

“‘(Bu ilaçla) tedavinin çok az tesiri var: Hidroksiklorokinle Covid-19 hastaları düzgünleşmiş olsa bile bir yıl sonra kalp problemleri başlayabilir, körlük ortaya çıkabilir. Bu yüzden ilacın yaygın tasarruf için onaylanmasını sağlayacak kadar bulgu yok.’

Getty Images

‘Hastaları yüzüstü yatırıyoruz’

“Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden Prof. Nuri Aydın ise, ‘Hayat kurtarmaya çalışıyoruz. Hastaların ağır bakım aşamasına gelmeden evvel hidroksiklorokin alan hastaların ağır bakımda daha az kaldıklarını gördük’ diyor.

“Prof. Aydın, şimdi bulgularını yayımlamaya yetecek kadar data olmadığını belirterek ‘Gerçek sonuçları devir gösterecek’ diye konuşuyor.

“Türkiye başkaca uygunlaşan insanlardan alınan plazmaları hâlâ illetle uğraş eden şahıslarda kullanmaya başladı. Hükümet ağır bakım yatak kapasitesinin hâlâ yüksek olduğunu yatak sayısında da badire olmadığını söylüyor.

‘Türkiye’nin hastane sistemi çok iyi’

“Ve birinci vakasını Mart ortasında açıklayan Türkiye’nin hazırlık yapmaya devranı oldu. Türkiye’nin hastane sistemi o kadar uygun ki tıp turizmi devleti oldu.

“Covid-19 salgını önünde Türkiye süratle şahsî hami ekipman üretimi ve dağıtımı programları geliştirdi. İngiltere, İspanya ve İtalya dahil 30’dan ziyade devlete yardım gönderdi.

Getty Images

“Bu uygun niyet ve dayanışma jesti, tahminen de Türkiye’nin NATO’daki müttefikleriyle yıpranan bağlarını düzeltmeyi hedefliyor.”

‘Covid-19 stratejisi kumarı’

CNN’in haberinde, 70’li yaşlarda olduğu belirtilen Sadet Şeker isimli bir hatunun kelamları de yan alıyor:

“Sadet Şeker, eşini yıllar evvel kaybetmiş. Evlatlarıyla her gün telefonda konuşuyor. Onlara en son 2-3 ay evvel sarılmış. Evlatlarının İstanbul’da mı olduklarını soruyoruz. ‘Evet İstanbul’da’ diyor ve gözleri doluyor. Hem çok yakınlar hem de çok uzaklar. Evlatlarını ne kadar yakın devirde görebileceği Türkiye’nin Covid-19 stratejisinin başarılı bir kumar olup olmayacağına bağlı.”

BBC
  • BİLMENİZ GEREKENLER – Koronavirüs nedir?
  • TÜRKİYE’DE SON DURUM – Hangi tedbirler alındı?
  • KORONAVİRÜS HARİTASI – Salgında son durum ne?
  • SON OLGULAR NEREDE? – Sıhhat Bakanlığı’nın günlük tablosu
  • BELİRTİLER – Koronavirüsten nasıl korunursunuz?
  • VÜCUDA TESIRLERI – İnsan vücudunda ne değişimlere yol açıyor?
  • NASIL KORUNURSUNUZ? – Hangi tedbirleri alabilirsiniz?
  • COVID-19 VE GERÇEKLER – Koronavirüs hakkında inanmamanız gereken hurafeler