Türkiye’nin koronavirüsle uğraşı CNN’de: 'Diğer memleketlerden farklı bir yol izliyorlar'

ABD merkezli yayın kuruluşu CNN’in internet sitesinde Türkiye’nin koronavirüs salgınıyla uğraşını husus alan bir makale yayımlandı.

Türkiye’nin birçok açıdan gayrı devletlerden farklı bir yol izlediğine dikkat çekilen metinde, kimi mütehassıslar kısmi sınırlamaların sonuç verebileceğini belirtirken kimi bilirkişiler ise vaka sayısı dikkate alındığında bunun riskli olabileceğini söylüyor.

Haberde özetle şöyle deniyor:

“Hafta içinde sokağa çıkma yasağı yalnızca 20 yaş altını ve 65 yaş üstünü kapsıyor. Teoride başka tüm vatandaşlar dışarı çıkabiliyor. Lakin birçok küçük işletme örtük, restoranlar yalnızca paket servis hizmeti veriyor, parklara gidilmiyor ve bankaların mesai saatleri hudutlu.

“Buna tezat bir biçimde, ekonomik açıdan zarar görmek istemeyen gayrı işletmeler ve fabrikalarla birlikte inşaatlarda da faaliyetler eskisi üzere devam ediyor.

“Bazı bilirkişiler risk altındakilerin korunması ve dışarı çıkanların gerekli tedbirleri almaları koşuluyla, Türkiye’deki üzere kısmi sınırlamaların başarılı olabileceğini söylüyor.

Getty Images

‘Alternatif strateji’

“İngiltere’deki Lancaster Üniversitesi virologlarından Dr. Muhammed Munir, ‘Bu alternatif bir strateji’ diyor ve sağlıklı kişilerin alışveriş için dışarı çıkmalarında sorun olmadığını belirtiyor.

“Dr. Munir şöyle devam ediyor:

“‘Hastalığa yakalananların yüzde 80’i güzelleşti. Münasebetiyle diğer meseleleri olmayan sağlıklı insanlar için bu muhakkak yararlı bir şey. Tecridin tek yararı illetin yayılma suratını azaltması ve hastaneler üzerindeki baskıyı hafifletmesi.’

“Kent Üniversitesi’nden viroloji eksperi Dr. Jeremy Rossman ise Türkiye’nin her gün açıkladığı sayılar dikkate alındığında bunun kuşkulu olduğunu belirtiyor.

Getty Images

“Dr. Rossman kısmi sınırlamaların, yalnızca birinci aşamada ve vaka sayısı düşükken ya da memleketin vaka sayısında tepeyi görmesi ve tam tecritten çıkmaya başlarken uygulanmaya başlaması halinde tesirli olabileceğini söylüyor:

‘Türkiye seviyesindeki memleketler için riskli’

“‘Türkiye seviyesindeki memleketlerin birden fazla tam tecrit uyguluyor. Kısmı izolasyon yararlı olabilir, zira bir taraftan salgın denetim altında tutulurken sair taraftan birtakım ekonomik faaliyetlerin sürmesi sağlanabilir. Ancak bu, halkın kurallara nasıl uyduğuna, işyerlerinde fiziki araya ve el hijyenine ne kadar riayet edildiğine bağlıdır. Ancak Türkiye’deki mevcut orantılara bakınca bunun ehil olmaması riski var.’

BBC

“Teyit edilmiş vaka sayısında Türkiye birinci 10 devlet arasında. Illete yakalananların sayısı her gün 4 binden ziyade artıyor. Vefat orantısı gayrı bölgelerdekinden çok düşük ve bu kuşkuyla karşılanıyor. Türk Tabipleri Birliği (TTB) meyyit sayısına ait resmi donelerin klinik ve radyolojik bulguların güçlü bir halde Covid-19’a işaret ettiği ama testlerin negatif çıktığı vakaları kapsamadığını söylüyor.

Farklı tedavi protokolü

“Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ise Türkiye’de mevt orantısının düşük olmasını (yüzde 2’nin biraz üzerinde) devletin sıhhat hizmetleri kapasitesinin yüksek olmasına ve sair memleketlerden farklı bir tedavi protokolü pratiklerine bağlıyor.”

Getty Images

“Koca, sair devletlerin tersine Türkiye’nin Covid-19’la uğraşının umum test ve belirti sonrası testler noktasına temas zincirinin tanınmasına (filyasyon) odaklandığını, daha uzun vadeli yüksek akımlı oksijen tedavisiyle entübasyonu geciktirdiklerini ve bunun daha güzel sonuç verdiğini söylüyor.

  • Filyasyon nedir, Türkiye’de nasıl uygulanıyor?

“Fahrettin Koca ayrıyeten, sıtma ilacı hidroksiklorokin ve Japonya menşeili antiviral bir ilaç olan favipiravir’i vesair memleketlerdekinden çok daha erken devirde kullandıklarını belirtiyor.

“Dr. Munir, sıtma ilacının kullanılmasına karşı çıkan çok sayıdaki eksperden biri. Munir, hidroksiklorokinin risklerinin sağlayacağı yarardan ziyade olabileceğine dikkat çekiyor:

“‘(Bu ilaçla) tedavinin çok az tesiri var: Hidroksiklorokinle Covid-19 hastaları güzelleşmiş olsa bile bir yıl sonra kalp meseleleri başlayabilir, körlük ortaya çıkabilir. Bu yüzden ilacın yaygın tasarruf için onaylanmasını sağlayacak kadar bulgu yok.’

Getty Images

‘Hastaları yüzüstü yatırıyoruz’

“Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden Prof. Nuri Aydın ise, ‘Hayat kurtarmaya çalışıyoruz. Hastaların ağır bakım aşamasına gelmeden evvel hidroksiklorokin alan hastaların ağır bakımda daha az kaldıklarını gördük’ diyor.

“Prof. Aydın, şimdi bulgularını yayımlamaya yetecek kadar olgu olmadığını belirterek ‘Gerçek sonuçları vakit gösterecek’ diye konuşuyor.

“Türkiye başkaca uygunlaşan bireylerden alınan plazmaları hâlâ illetle uğraş eden insanlarda kullanmaya başladı. Hükümet ağır bakım yatak kapasitesinin hâlâ yüksek olduğunu yatak sayısında da zahmet olmadığını söylüyor.

‘Türkiye’nin hastane sistemi çok iyi’

“Ve birinci vakasını Mart ortasında açıklayan Türkiye’nin hazırlık yapmaya devranı oldu. Türkiye’nin hastane sistemi o kadar düzgün ki tıp turizmi memleketi oldu.

“Covid-19 salgını önünde Türkiye süratle ferdî kollayıcı ekipman üretimi ve dağıtımı programları geliştirdi. İngiltere, İspanya ve İtalya dahil 30’dan ziyade devlete yardım gönderdi.

Getty Images

“Bu yeterli niyet ve dayanışma jesti, tahminen de Türkiye’nin NATO’daki müttefikleriyle yıpranan alakalarını düzeltmeyi hedefliyor.”

‘Covid-19 stratejisi kumarı’

CNN’in haberinde, 70’li yaşlarda olduğu belirtilen Sadet Şeker isimli bir bayanın kelamları de nokta alıyor:

“Sadet Şeker, eşini yıllar evvel kaybetmiş. Evlatlarıyla her gün telefonda konuşuyor. Onlara en son 2-3 ay evvel sarılmış. Evlatlarının İstanbul’da mı olduklarını soruyoruz. ‘Evet İstanbul’da’ diyor ve gözleri doluyor. Hem çok yakınlar hem de çok uzaklar. Evlatlarını ne kadar yakın devirde görebileceği Türkiye’nin Covid-19 stratejisinin başarılı bir kumar olup olmayacağına bağlı.”

BBC
  • BİLMENİZ GEREKENLER – Koronavirüs nedir?
  • TÜRKİYE’DE SON DURUM – Hangi tedbirler alındı?
  • KORONAVİRÜS HARİTASI – Salgında son durum ne?
  • SON OLGULAR NEREDE? – Sıhhat Bakanlığı’nın günlük tablosu
  • BELİRTİLER – Koronavirüsten nasıl korunursunuz?
  • VÜCUDA TESIRLERI – İnsan vücudunda ne değişimlere yol açıyor?
  • NASIL KORUNURSUNUZ? – Hangi tedbirleri alabilirsiniz?
  • COVID-19 VE GERÇEKLER – Koronavirüs hakkında inanmamanız gereken hurafeler