Yunanistan'da koronavirüs tedbirleri Paskalya kutlamalarını da kısıtladı

Yunanistan’daki paskalya yortusunun “olmazsa olmaz kuralı” bahçelerde ya da kır yerlerinde kurulan mangalda yapılan kuzu çevirmedir.

Mangallar sabahın erken saatlerinde yakılır, öğlen saatlerine kadar ateşte ağır ağır döndürülen kuzular modül parça kesilerek şarap ve uzo eşliğinde tüketilir.

Gelgelelim bu yıl koronavirüs salgını nedeniyle kır meydanlarının kapatılması; aile, eş ve dost ziyaretlerinin yasaklanması, kiliselerin kapatılması üzere alınan tedbirler, Paskalya yortusunu ve tatil günlerini “iple çeken” Yunan halkı üzerine bir “melankoli” olarak çöktü.

Yunanistan’da halk bu yıl Paskalya’yı kendi meskenlerinde et pişirerek, al yumurtaları kendi aralarında tokuşturarak, kutlama yaparak, ayinleri TV kanallarından canlı olarak izleyerek geçirmek zorunda kaldı.

Paskalya nedir?

Paskalya yortusu, Hristiyan aleminin en büyük ve en kıymetli yortularından biri. Hristiyanlığı yayan İsa Peygamber’in Romalılar tarafından çarmığa gerilmesini, çarmıh üzerinde ölmesini ve akabinde dirilişini simgeleyen bu yortu, İstanbul’daki Hristiyanlar tarafından da her yıl kutlanıyor.

Katolikler ve Ortodokslar da Paskalya yortusunu 1054’ten bu yana farklı tarihlerde kutluyor. Çünkü Hristiyanlık 966 yıl evvel, Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu devrinde iki mezhebe ayrılmıştı.

Katolikler ve Ortodokslar Paskalya yortularını her yıl bir – iki hafta arayla kutluyor. Yaklaşık 4 yılda bir ise kutlamalar tıpkı tarihe denk düşüyor.

Katolikler, Paskalya’yı bu yıl 12 Nisan’da kutladı. 19 Nisan’da ise kutlama sırası Ortodokslarda.

Hristiyan yerküresinde “Büyük Schizma” olarak da anılan Kilise’deki büyük “yarılma”, her ne kadar “dini nedenlere” bağlansa da aslında bu ayrılmanın arkasında “siyasi nedenler” yatıyor.

Şark Roma İmparatorluğu, 1066’da attığı adımla Garp Roma İmparatorluğu’na meydan okumuştu.

İstanbul’da Rumlar, yüz yıllardır Paskalya yortusunu kesintisiz ve birebir heyecanla kutluyor.

Bir vakitler 6 milyon nüfuslu İstanbul’da 170 binden çokça Rum yaşıyordu. Günümüzde 17 milyonluk İstanbul’da bu sayı yaklaşık 2 bin.

Perhiz 40 gün evvel başlıyor

Hristiyanlar, Paskalya yortusundan 40 gün evvel perhize giriyor. Perhiz, bir cins Müslümanların Ramazan ayında tuttukları oruç. Aradaki fark, orucun gün uzunluğu tutulması ve iftar vakti her şeyin yemenin bağımsız olması. Hristiyanların perhizinde ise her türlü süt eseri ile et ve yumurta üzere eserlerin yenmesi yasak.

Müslümanlar Kurban Bayramı’nda kuzuları ve koyunları kurban ederken; 400 yıl Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde yaşayan Yunan Ortodokslar kuzuları şişe geçirerek çeviriyor.

İstanbul Rumları, Paskalya günü daha evvel hanede hazırladıkları ya da pastanelerden aldıkları paskalya çöreklerini; boyadıkları al yumurtaları, şarküterilerden alınan pastırma, sucuk, salam ve peynirleri, paskalya gece yarısı düzenlenen ayinlerden sonra hanelerinde kurulan bol mezeli sofralarda yemeye başlıyor.

Çörekler ve yumurtalar, Türk komşulara da veriliyor. Tıpkı Türk komşuların da Kurban Bayramlarında Rum komşularına kurban et vermesi üzere.